Tài khoản vốn đầu tư gián tiếp

Việc tìm hiểu kỹ lưỡng về các quỹ và chiến lược đầu tư là rất quan trọng để đảm bảo rằng việc đầu tư gián tiếp mang lại hiệu quả cao nhất. Vậy làm sao để hiểu thế nào là tài khoản vốn đầu tư gián tiếp và những vấn đề liên quan xoay quanh về tài khoản vốn đầu tư gián tiếp như thế nào? Hãy cùng NPLaw tìm hiểu về những quy định pháp luật hiện hành liên quan đến vấn đề này bên dưới nhé.

I. Tìm hiểu về tài khoản vốn đầu tư gián tiếp

Tài khoản vốn đầu tư gián tiếp là một khái niệm quan trọng trong lĩnh vực tài chính và đầu tư, thường được sử dụng để chỉ các khoản đầu tư mà nhà đầu tư không tham gia trực tiếp vào hoạt động quản lý hoặc điều hành doanh nghiệp. Thay vào đó, họ thông qua các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản hoặc các tổ chức tài chính khác để thực hiện các giao dịch đầu tư. Tài khoản này thường bao gồm các loại hình như quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ hưu trí, và các sản phẩm tài chính khác. 

Lợi ích của đầu tư gián tiếp bao gồm khả năng tiếp cận các cơ hội đầu tư đa dạng hơn, giảm thiểu rủi ro thông qua việc phân bổ tài sản, và việc tiết kiệm thời gian cho nhà đầu tư không có chuyên môn hoặc kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng cần lưu ý đến các khoản phí quản lý và hiệu suất của quỹ, vì những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận cuối cùng. Việc tìm hiểu kỹ lưỡng về các quỹ và chiến lược đầu tư là rất quan trọng để đảm bảo rằng việc đầu tư gián tiếp mang lại hiệu quả cao nhất.

II. Quy định pháp luật về tài khoản vốn đầu tư gián tiếp

1. Tài khoản vốn đầu tư gián tiếp là gì?

Theo Khoản 4 Điều 3 Thông tư 05/2014/TT-NHNN có quy định về khái niệm Tài khoản vốn đầu tư gián tiếp như sau: Tài khoản vốn đầu tư gián tiếp là tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam do nhà đầu tư nước ngoài mở tại ngân hàng được phép để thực hiện các giao dịch thu chi được phép liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam

2. Ai được phép mở và sử dụng tài khoản vốn đầu tư gián tiếp?

Theo Điều 2 Thông tư 05/2014/TT-NHNN có quy định như sau:

•  Nhà đầu tư nước ngoài là người không cư trú thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp tại Việt Nam;
• Các tổ chức và cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam.

Như vậy, hai đối tượng trên được phép mở và sử dụng tài khoản vốn đầu tư gián tiếp.

3. Điều kiện mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp?

Để mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp tại Việt Nam, nhà đầu tư cần đáp ứng một số điều kiện cụ thể theo quy định của pháp luật Việt Nam và các tổ chức tài chính. Dưới đây là một số điều kiện chung:

• Đối tượng đầu tư: Nhà đầu tư nước ngoài, bao gồm cá nhân và tổ chức, phải đáp ứng các yêu cầu về tư cách pháp lý và không thuộc danh mục cấm đầu tư theo quy định của pháp luật Việt Nam.
• Giấy tờ cần thiết Nhà đầu tư cần cung cấp các giấy tờ chứng minh danh tính, tư cách pháp lý như:
• Đối với cá nhân: Hộ chiếu hoặc chứng minh nhân dân còn hiệu lực.
• Đối với tổ chức: Giấy phép đăng ký kinh doanh, các tài liệu chứng minh quyền đại diện hợp pháp.
• Tài khoản ngân hàng: Nhà đầu tư cần có tài khoản ngân hàng tại một ngân hàng được phép hoạt động tại Việt Nam để thực hiện các giao dịch đầu tư.
• Đăng ký với cơ quan chức năng: Trong một số trường hợp, nhà đầu tư cần phải thực hiện thủ tục đăng ký đầu tư với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, chẳng hạn như Bộ Kế hoạch và Đầu tư hoặc Sở Kế hoạch và Đầu tư địa phương.
• Tuân thủ quy định về tỷ lệ sở hữu: Nhà đầu tư cần tuân thủ các quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại các doanh nghiệp Việt Nam, tùy thuộc vào lĩnh vực đầu tư.
• Nhà đầu tư phải cam kết tuân thủ các quy định pháp luật Việt Nam liên quan đến đầu tư, chứng khoán và các quy định khác có liên quan.

4. Thủ tục mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp được thực hiện ở đâu?

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 2 TT 05/2014/TT-NHNN thì hai tổ chức được phép mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp bao gồm ngân hàng và các tổ chức tín dụng. Trong đó:

• Ngân hàng: Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép kinh doanh và hoạt động cung ứng dịch vụ ngoại hối theo quy định của pháp luật như: Sacombank; BIDV; Vietcombank; Citibank; Shinhan Bank; Bangkok Bank;…
• Tổ chức tín dụng như Công ty tài chính Điện Lực; Công ty tài chính TNHH MTV Bưu Điện;…

Về hình thức chúng ta có 2 cách để thực hiện mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp đó là trực tiếp đến tại quầy giao dịch của tổ chức tín dụng hoặc có thể đăng ký qua mạng điện tử của chính tổ chức tín dụng đó. Điều này sẽ rút ngắn được thời gian và chi phí đi lại cho nhiều nhà đầu tư.

Nếu nhà đầu tư nước ngoài không thể đến Việt Nam và muốn mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp thì có thể lựa chọn mở một tài khoản tại chi nhánh của Ngân hàng  Việt Nam ở nước mình (nếu có), hoặc các ngân hàng đa quốc gia có chi nhánh tại Việt Nam như HSBC, Standard Chartered, Shinhan Bank, Woori Bank,…).

III. Một số thắc mắc về tài khoản vốn đầu tư gián tiếp

1. Nhà đầu tư nước ngoài góp vốn đầu tư vào doanh nghiệp tại Việt Nam thì có phải mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp không?

Theo Điều 4 Thông tư 05/2014/TT-NHNN quy định như sau:

• Mọi hoạt động đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam. Các giao dịch liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài phải được thực hiện thông qua 01 (một) tài khoản vốn đầu tư gián tiếp mở tại 01 (một) ngân hàng được phép. 
• Khi thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam dưới các hình thức quy định tại Điều 5 của Thông tư này, nhà đầu tư nước ngoài phải tuân thủ các quy định tại Thông tư này, các quy định của pháp luật về mở và sử dụng tài khoản thanh toán, quy định tại Luật Chứng khoán, các văn bản hướng dẫn Luật Chứng khoán, các quy định hiện hành của pháp Iuật liên quan đến hoạt động góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài trong các doanh nghiệp Việt Nam và hoạt động của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam và các quy định khác có liên quan của pháp luật.
• Số dư trên tài khoản vốn đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư nước ngoài không được chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Căn cứ quy định trên, mọi hoạt động đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam. Các giao dịch liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài phải được thực hiện thông qua 01 (một) tài khoản vốn đầu tư gián tiếp mở tại 01 (một) ngân hàng được phép.

Như vậy, nhà đầu tư nước ngoài là người không cư trú mua 100% cổ phần của doanh nghiệp 100% vốn Việt Nam phải mở một tài khoản vốn đầu tư gián tiếp bằng đồng Việt Nam tại một ngân hàng được phép để thực hiện các giao dịch liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam.

2. Các khoản thu chi nào được phép thực hiện thông qua tài khoản vốn đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam?

Tài khoản vốn đầu tư gián tiếp được sử dụng để thực hiện các giao dịch thu chi liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam, cụ thể được quy định tại Điều 7 Thông tư 05/2014/TT-NHNN, sửa đổi bổ sung bởi thông tư 06/2019/TT-NHNNnhư sau:

• Phần thu:
• Thu từ bán ngoại tệ cho tổ chức tín dụng được phép;
• Thu từ chuyển nhượng vốn góp, cổ phần, bán chứng khoán và các giấy tờ có giá khác, nhận cổ tức, lãi từ trái phiếu và giấy tờ có giá phát sinh bằng đồng Việt Nam từ hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam;
• Thu chuyển khoản từ tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài mở tại ngân hàng được phép;
• Thu chuyển khoản từ tài khoản của công ty quản lý quỹ, công ty chứng khoán, tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép thực hiện nghiệp vụ ủy thác đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài (áp dụng trong trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư gián tiếp tại Việt Nam dưới hình thức ủy thác đầu tư);
• Các giao dịch thu hợp pháp khác bằng đồng Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam.
• Phần chi:
• Chi thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam dưới các hình thức quy định tại Điều 5 Thông tư 05/2014/TT-NHNN (được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 14 Thông tư 06/2019/TT-NHNN);
• Chi mua ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép để chuyển vốn, lợi nhuận và các nguồn thu hợp pháp ra nước ngoài;
• Chi thanh toán các chi phí hợp pháp phát sinh tại Việt Nam;
• Chi chuyển sang tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài mở tại ngân hàng được phép;
• Chi chuyển khoản sang tài khoản của các công ty quản lý quỹ, công ty chứng khoán và các tổ chức được phép thực hiện nghiệp vụ ủy thác đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài (áp dụng trong trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư gián tiếp tại Việt Nam dưới hình thức ủy thác đầu tư);

+ Các giao dịch chi hợp pháp khác liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam.

3. Tổ chức phát hành chứng chỉ lưu ký tại nước ngoài được mở bao nhiêu tài khoản vốn đầu tư gián tiếp tại cùng một ngân hàng?

Căn cứ tại  Điều 3 Thông tư 51/2021/TT-BTC, có quy định về tài khoản vốn đầu tư gián tiếp như sau:

• Nhà đầu tư nước ngoài mở 01 tài khoản vốn đầu tư gián tiếp tại 01 ngân hàng lưu ký được phép kinh doanh ngoại hối để thực hiện hoạt động đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tổ chức phát hành chứng chỉ lưu ký tại nước ngoài mở 01 tài khoản vốn đầu tư gián tiếp tại 01 ngân hàng lưu ký được phép kinh doanh ngoại hối để thực hiện hoạt động phát hành, hủy chứng chỉ lưu ký và các hoạt động khác có liên quan theo quy định của pháp luật.
• Khi nhận vốn ủy thác theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 138 Nghị định số 155/2020/NĐ-CP, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, chi nhánh công ty quản lý quỹ nước ngoài tại Việt Nam mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp để tiếp nhận vốn của các nhà đầu tư nước ngoài không có tài khoản vốn đầu tư gián tiếp. Trong trường hợp này, tài khoản vốn đầu tư gián tiếp đứng tên công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, chi nhánh công ty quản lý quỹ nước ngoài tại Việt Nam.
• Mọi hoạt động chuyển tiền để thực hiện các giao dịch, đầu tư, các thanh toán khác liên quan đến hoạt động đầu tư chứng khoán của nhà đầu tư nước ngoài và hoạt động của tổ chức phát hành chứng chỉ lưu ký tại nước ngoài, nhận và sử dụng cổ tức, lãi được chia, mua ngoại tệ để chuyển ra nước ngoài (nếu có) và các giao dịch khác có liên quan đều phải thực hiện thông qua tài khoản vốn đầu tư gián tiếp.
• Việc mở, đóng, sử dụng và quản lý tài khoản vốn đầu tư gián tiếp thực hiện theo pháp luật về quản lý ngoại hối.

Như vậy, theo quy định trên thì tổ chức phát hành chứng chỉ lưu ký tại nước ngoài mở 01 tài khoản vốn đầu tư gián tiếp tại 01 ngân hàng lưu ký được phép kinh doanh ngoại hối để thực hiện hoạt động phát hành, hủy chứng chỉ lưu ký và các hoạt động khác có liên quan theo quy định của pháp luật.

4. Có được chuyển đổi tài khoản vốn đầu tư gián tiếp sang tài khoản vốn đầu tư trực tiếp không?

Hiện nay, việc mở và sử dụng tài khoản vốn đầu tư gián tiếp để thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam được thực hiện theo quy định tại Thông tư 05/2014/TT-NHNN ngày 12/3/2014 của Ngân hàng Nhà nước.

Tại Điều 6 Thông tư 05/2014/TT-NHNN hướng dẫn về việc mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp bằng VNĐ của nhà đầu tư nước ngoài là người không cư trú tại một ngân hàng được phép và các giao dịch thu, chi được phép thực hiện thông qua tài khoản này.

Bên cạnh đó tại khoản 2 Điều 7 Thông tư 05/2014/TT-NHNN có nêu về Sử dụng tài khoản vốn đầu tư gián tiếp như sau:

• Phần chi:
• Chi thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam dưới các hình thức quy định tại Điều 5 của Thông tư này
• Chi mua ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép để chuyển vốn, lợi nhuận và các nguồn thu hợp pháp ra nước ngoài;
• Chi thanh toán các chi phí hợp pháp phát sinh tại Việt Nam;
• Chi chuyển sang tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài mở tại ngân hàng được phép;
• Chi chuyển khoản sang tài khoản của các công ty quản lý quỹ, công ty chứng khoán và các tổ chức được phép thực hiện nghiệp vụ ủy thác đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài (áp dụng trong trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư gián tiếp tại Việt Nam dưới hình thức ủy thác đầu tư);
• Các giao dịch chi hợp pháp khác liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam.

Theo đó, nhà đầu tư nước ngoài được chuyển tiền từ tài khoản vốn đầu tư gián tiếp sang tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài mở tại ngân hàng được phép theo quy định nêu trên.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến tài khoản vốn đầu tư gián tiếp

Trên đây là tất cả các thông tin chi tiết mà NPLaw của chúng tôi cung cấp để hỗ trợ quý khách hàng về vấn đề tài khoản vốn đầu tư gián tiếp. Trường hợp Quý Khách hàng còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề nêu trên hoặc các vấn đề pháp lý khác thì hãy liên hệ ngay cho NPLaw để được đội ngũ chúng tôi trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.