Tất tần tật những điều cần biết về cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ

Cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ không còn là vấn đề xa lạ, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phát triển mạnh kéo theo tỷ lệ cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Do vậy, để hạn chế tình trạng này, pháp luật hiện hành đã đưa ra nhiều quy định xử phạt liên quan. Bài viết dưới đây của NPLaw sẽ giúp quý bạn đọc hiểu rõ các quy định mới nhất về cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ. 

I. Thực trạng cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ trong giai đoạn hiện nay

Thực trạng cung cấp thông tin sai lệch đang diễn ra phức tạp, không chỉ qua các kênh bán hàng truyền thống mà còn bùng nổ trên các nền tảng số (mạng xã hội, sàn thương mại điện tử). Điều này đặt ra thách thức lớn với người tiêu dùng và cả cơ quan chức năng trong nỗ lực đảm bảo chất lượng sản phẩm, dịch vụ. 

1. Định nghĩa về cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ

Trước khi đi sâu tìm hiểu các quy định trực tiếp điều chỉnh, quý bạn đọc cần hiểu rõ định nghĩa về cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ. 

Tuy không có quy định giải thích cụ thể về thuật ngữ này, nhưng căn cứ vào các quy định liên quan và thực tế diễn ra, NPLaw đưa ra khái niệm về cụm từ này như sau: Cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ là hành vi đưa ra những thông tin không đúng sự thật, gây nhầm lẫn hoặc lừa dối người tiêu dùng về đặc tính, công dụng, nguồn gốc, chất lượng, giá cả hoặc các yếu tố khác liên quan đến sản phẩm, dịch vụ.

Việc hiểu rõ định nghĩa của hành vi này sẽ giúp người tiêu dùng áp dụng được các quy định phù hợp để bảo vệ quyền lợi của mình. 

2. Phân loại các hình thức cung cấp thông tin về sản phẩm, dịch vụ 

Trước thực trạng tỷ lệ cạnh tranh ngày càng tăng cao, nhiều tổ chức, cá nhân chỉ chạy theo lợi nhuận và đưa ra các thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ để kéo người tiêu dùng về phía mình. 

Theo đó, các hình thức cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ phổ biến hiện nay bao gồm: 

• Đưa thông tin sai sự thật: Là việc người bán cố ý đưa ra thông tin không đúng thực tế nhằm lừa dối người tiêu dùng.
• Đưa thông tin gây hiểu nhầm: Là việc người bán đưa thông tin có yếu tố thật nhưng được trình bày, cắt ghép, hoặc diễn đạt khiến người nghe hiểu sai. 
• Che giấy hoặc bỏ sót thông tin quan trọng: Không công bố hoặc cố tình giấu đi các thông tin có thể ảnh hưởng đến quyết định mua hàng. 
• Sử dụng hình ảnh, chứng nhận, nhãn hiệu giả mạo hoặc không có thật: Dùng logo, biểu trưng hoặc tên tổ chức chứng nhận giả mạo để tạo lòng tin với người tiêu dùng. 
• Đưa thông tin sai về nguồn gốc, xuất xứ: Là việc bên bán khai không đúng về nơi sản xuất, lắp ráp hoặc thương hiệu của sản phẩm, dịch vụ. 

Đây là một vài hình thức đưa thông tin sai lệch phổ biến hiện nay, thực tế, các hình thức này có thể phức tạp và tinh vi hơn, đòi hỏi người tiêu dùng phải nâng cao nhận thức để bảo vệ bản thân và gia đình. 

II. Quy định pháp lý liên quan cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ 

Để hạn chế tình trạng cung cấp thông tin sai lệch, pháp luật hiện hành đã đưa ra nhiều quy định điều chỉnh vấn đề này. Phân tích dưới đây của NPLaw sẽ chỉ ra những ảnh hưởng, quy định liên quan và cách xử lý khi gặp vấn đề này. 

1. Ảnh hưởng của cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ và cạnh tranh ngày càng gay gắt, thông tin về sản phẩm, dịch vụ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với người tiêu dùng.

Tuy nhiên, không ít tổ chức, cá nhân vẫn thực hiện hành vi cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ để trục lợi cho mình. Điều này không chỉ vi phạm đạo đức kinh doanh mà còn gây ra nhiều hậu quả tiêu cực cho người tiêu dùng, doanh nghiệp, thị trường và cả cơ quan quản lý nhà nước.

Theo đó, ảnh hưởng của việc cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ được thể hiện qua các mặt sau: 

• Đối với người tiêu dùng: Có thể chịu thiệt hại về tài chính, sức khỏe và an toàn, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như dược phẩm, thực phẩm hay mỹ phẩm. 
• Đối với doanh nghiệp: Doanh nghiệp sẽ mất uy tín, bị xử phạt hành chính, phải bồi thường thiệt hại cho khách hàng và thậm chí, uy tín doanh nghiệp cũng bị tổn hại. 
• Đối với thị trường: Việc lan truyền thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ gây thiếu minh bạch, ảnh hưởng uy tín hàng hóa của Việt Nam trên trường quốc tế. 

Tóm lại, việc cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ là hành vi nguy hiểm và để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng trên nhiều phương diện. Để khắc phục tình trạng này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng trong việc kiểm soát thông tin, tăng cường tuyên truyền pháp luật và nâng cao nhận thức về đạo đức kinh doanh. 

2. Quy định liên quan để hạn chế cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ 

Trước những ảnh hưởng tiêu cực của hành vi cung cấp thông tin sai lệch, pháp luật Việt Nam hiện hành đã đề ra những quy định nhằm hạn chế thực trạng này. 

Theo đó, Điều 21 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 đã đặt ra những quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về sản phẩm, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh như sau: 

• Sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bao gồm: đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng, công dụng, giá, xuất xứ hàng hóa, thời hạn sử dụng, phí, chi phí, phương thức, thời hạn giao hàng, phương thức vận chuyển, thanh toán. 
• Tổ chức, cá nhân kinh doanh. 
• Nhận xét, đánh giá của người tiêu dùng về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, tổ chức, cá nhân kinh doanh (nếu có). 
• Thực hiện ghi nhãn hàng hóa bảo đảm trung thực, rõ ràng, chính xác, phản ánh đúng bản chất của hàng hóa theo quy định của pháp luật. 
• Niêm yết giá theo quy định của pháp luật về giá. 
• Cung cấp thông tin về khả năng cung ứng linh kiện, phụ kiện thay thế của sản phẩm, hàng hóa. 
• Cung cấp hướng dẫn sử dụng; chính sách bảo hành trong trường hợp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ có bảo hành. 
• Minh bạch thông tin về thành phần, chức năng, lợi ích khác biệt đối với sản phẩm, hàng hóa được sản xuất, dịch vụ được cung cấp dành riêng cho từng giới tính. 

Đồng thời, Điều 22 Luật này cũng đặt ra các trách nhiệm của bên thứ ba trong việc cung cấp thông tin về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng như sau: 

• Bảo đảm cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ do tổ chức, cá nhân kinh doanh cung cấp và chương trình đánh giá, xếp hạng liên quan (nếu có). 
• Yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh cung cấp thông tin, tài liệu, phương tiện để chứng minh tính chính xác, đầy đủ của thông tin về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ. 
• Chịu trách nhiệm liên đới về việc cung cấp thông tin không chính xác hoặc không đầy đủ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, trừ trường hợp chứng minh đã thực hiện tất cả biện pháp theo quy định của pháp luật để kiểm tra tính chính xác, đầy đủ của thông tin về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ. 

Mặt khác, để làm sâu sắc hơn việc pháp luật ngăn cấm hành vi này, điểm a khoản 1 Điều 10 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 cũng liệt kê hành vi bị nghiêm cấm như sau: “Lừa dối hoặc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng thông qua việc cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ, không chính xác về một trong các nội dung sau đây: sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà tổ chức, cá nhân kinh doanh bán, cung cấp; uy tín, khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh; nội dung, đặc điểm giao dịch giữa người tiêu dùng với tổ chức, cá nhân kinh doanh; hình ảnh, giấy tờ, tài liệu chứng nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ hoặc tổ chức, cá nhân kinh doanh”.

Các quy định trên đã phần nào thể hiện sự quan tâm sát sao của Nhà nước tới quyền lợi người tiêu dùng và nỗ lực trong việc hạn chế hành vi cung cấp thông tin sai lệch của các tổ chức, cá nhân kinh doanh. 

3. Giải pháp để xử lý khi phát hiện cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ 

Để tăng tính răn đe với hành vi cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ, hệ thống pháp luật Việt Nam đã quy định rõ về trách nhiệm pháp lý khi thực hiện hành vi này. 

Theo đó, khi thực hiện hành vi vi phạm, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi mà tổ chức, cá nhân có thể phải chịu trách nhiệm hành chính hoặc trách nhiệm hình sự 

Đối với trách nhiệm hành chính: Điều 47 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Khoản 5 Điều 1 Nghị định 24/2025/NĐ-CP quy định rõ về mức phạt đối với hành vi vi phạm về cung cấp thông tin về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ như sau:

• Phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng đối với thương nhân có một trong các hành vi: cung cấp thông tin không chính xác hoặc không đầy đủ cho người tiêu dùng,....
• Phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng đối với thương nhân có một trong các hành vi: lừa dối hoặc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng thông qua việc cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ, không chính xác về một trong các nội dung quy định tại điểm a khoản 1 Điều 10 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng,...
• Phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng đối với bên thứ ba khi cung cấp thông tin không chính xác hoặc không đầy đủ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ do tổ chức, cá nhân kinh doanh cung cấp và chương trình đánh giá, xếp hạng liên quan (nếu có) theo quy định…

Đối với trách nhiệm hình sự: đối với trường hợp hành vi cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ gây ra hậu quả nghiêm trọng và đủ cấu thành tội phạm thì căn cứ theo Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017, tổ chức, cá nhân có thể bị xử phạt về các tội sau: 

• Điều 192 về tội sản xuất, buôn bán hàng giả. 
• Điều 197 về tội quảng cáo gian dối. 
• Điều 198 về tội lừa dối khách hàng. 

Như vậy, NPLaw đã liệt kê những trách nhiệm pháp lý mà tổ chức, cá nhân có hành vi cung cấp thông tin sai lệch có thể gánh chịu theo quy định pháp luật hiện hành.  

III. Các vấn đề thắc mắc liên quan cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ 

Để quý bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ, NPLaw đã liệt kê một số thắc mắc thường gặp và đưa ra giải đáp dưới đây: 

1. Cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ có thể dẫn tới đình chỉ hoạt động kinh doanh trong trường hợp nào?

Theo Khoản 4 Điều 47 Nghị định 98/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi Khoản 31 Điều 3 Nghị định 17/2022/NĐ-CP, thì việc cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ có thể dẫn tới đình chỉ hoạt động từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi vi phạm trong trường hợp chủ thể thực hiện hành vi là bên thứ ba là chủ phương tiện truyền thông, người cung cấp dịch vụ truyền thông. 

Quy định này thể hiện rõ sự răn đe với các chủ thể có ảnh hưởng tới truyền thông và khả năng lan truyền thông tin sai lệch rộng. 

2. Khi cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ gây ra tai nạn, trách nhiệm hình sự được áp dụng như thế nào?

Khi cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ gây ra tai nạn, chủ thể có thể bị áp dụng các trách nhiệm hình sự sau: 

• Tội sản xuất, buôn bán hàng giả: Bị phạt tiền từ hoặc phạt tù có thời hạn tùy theo mức độ nghiêm trọng của hành vi (Điều 192 Bộ luật Hình sự năm 2015). 
• Tội quảng cáo gian dối: Bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm (Điều 197 Bộ luật Hình sự năm 2015). 
• Tội lừa dối khách hàng: Bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm (Điều 198 Bộ luật Hình sự năm 2015). 

Tùy vào hành vi thực tế và hậu quả của hành vi mà mức xử phạt hình sự của các chủ thể có sự khác nhau. 

3. Các phương pháp kiểm tra nội bộ nhằm ngăn ngừa nhân viên cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ thực hiện như thế nào?

Để ngăn ngừa nhân viên cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ, chủ thể có thể áp dụng một số phương pháp kiểm tra nội bộ như sau: 

• Chuẩn hóa thông tin: Xây dựng bộ tài liệu chuẩn về sản phẩm, dịch vụ, được phê duyệt pháp lý, và cấm nhân viên sử dụng thông tin không có trong tài liệu này.
• Đào tạo kiến thức pháp lý cho nhân viên: Tổ chức các buổi đào tạo về Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và chính sách nội bộ về tính trung thực trong bán hàng.
• Kiểm tra định kỳ và ngẫu nhiên: Thường xuyên kiểm tra, ghi âm hoặc ghi hình các buổi tư vấn trực tiếp/online của nhân viên để phát hiện và chấn chỉnh kịp thời các thông tin sai lệch.
• Chế tài nội bộ: Áp dụng hình thức kỷ luật rõ ràng, nghiêm khắc đối với nhân viên vi phạm quy tắc đạo đức nghề nghiệp và quy định cung cấp thông tin. 

Đây là một số phương pháp hạn chế việc nhân viên cung cấp thông tin sai lệch mà quý bạn đọc có thể tham khảo để áp dụng phù hợp vào hoạt động kinh doanh của mình. 

4. Nếu trường hợp nhân viên tự ý cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ, trách nhiệm thuộc về cá nhân hay doanh nghiệp?

Theo Điều 597 Bộ Luật Dân sự năm 2015 thì “Pháp nhân phải bồi thường thiệt hại do người của mình gây ra trong khi thực hiện nhiệm vụ được pháp nhân giao; nếu pháp nhân đã bồi thường thiệt hại thì có quyền yêu cầu người có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật”. 

Do vậy, trường nhân viên tự ý cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ gây ra thiệt hại cho người tiêu dùng thì doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trước bên bị thiệt hại. Sau khi bồi thường, doanh nghiệp có quyền yêu cầu người lao động hoàn trả phần thiệt hại tương ứng với mức độ lỗi.

5. Làm thế nào để chứng minh hành vi cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ trong quá trình tố tụng?

Để chứng minh hành vi cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ trong quá trình tố tụng, quý bạn đọc có thể thu thập các bằng chứng sau: 

• Bản ghi âm, ghi hình, ảnh chụp màn hình quảng cáo trên mạng xã hội, nội dung website, tin nhắn tư vấn, hoặc tờ rơi sản phẩm có chứa nội dung vi phạm. 
• Kết quả kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm từ cơ quan có thẩm quyền chứng minh thông tin mà bên bán đưa ra là sai lệch. 
• Các hóa đơn, chứng từ y tế, hoặc các giấy tờ khác chứng minh thiệt hại về tài chính, sức khỏe mà người tiêu dùng phải gánh chịu.

Ngoài ra, tùy theo dữ kiện thực tế mà bằng chứng cần thu thập sẽ khác nhau. Quý bạn đọc có thể liên hệ các đơn vị pháp lý như NPlaw để nhận được tư vấn chính xác cho từng trường hợp. 

IV. Tại sao nên tìm luật sư tư vấn liên quan đến cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ?

Trong các vụ việc liên quan đến cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ, việc áp dụng đúng quy định pháp luật và đưa ra mức thiệt hại chính xác là “chìa khóa” để đảm bảo quyền lợi của mình. Do vậy, nhiều chủ thể lựa chọn tham khảo ý kiến luật sư nâng cao khả năng chiến thắng. 

Nếu bạn đang vướng mắc trong việc rà soát quy trình tuân thủ hoặc cần giải quyết tranh chấp do thông tin sai lệch, hãy tìm đến sự hỗ trợ pháp lý chuyên nghiệp của chúng tôi. NPLaw, với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp lý, là đối tác đáng tin cậy khi khách hàng có nhu cầu. 

Như vậy, qua bài viết trên đây, NPLaw đã cung cấp cho quý bạn đọc cái nhìn tổng quan về vấn đề cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm, dịch vụ. Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp quý bạn đọc đảm bảo quyền lợi mà còn hạn chế rủi ro pháp lý có thể phát sinh.