Tham gia đấu thầu tại Việt Nam của Công ty nước ngoài: Thực trạng, quy định pháp luật và rủi ro cần lưu ý

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, ngày càng nhiều công ty nước ngoài quan tâm và tham gia vào các dự án đấu thầu tại Việt Nam. Việc mở cửa thị trường đấu thầu không chỉ tạo thêm cơ hội thu hút nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quốc tế, mà còn đặt ra yêu cầu tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật về đấu thầu, đầu tư và thuế đối với nhà thầu nước ngoài. 

I. Thực trạng hiện nay của công ty nước ngoài tham gia đấu thầu

Trong những năm gần đây, sự tham gia của các công ty nước ngoài vào hoạt động đấu thầu tại Việt Nam ngày càng gia tăng, đặc biệt trong các lĩnh vực có yêu cầu cao về công nghệ, kỹ thuật và nguồn vốn như xây dựng hạ tầng, công nghệ thông tin, năng lượng tái tạo và y tế. Sự hiện diện của nhà thầu nước ngoài góp phần thúc đẩy cạnh tranh, nâng cao chất lượng dự án và tạo điều kiện để Việt Nam tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý và thực tiễn cần được xem xét.

Pháp luật Việt Nam cho phép nhà thầu nước ngoài tham gia đấu thầu trong nước nhưng phải đáp ứng các điều kiện nhất định, trong đó đáng chú ý là yêu cầu nhà thầu nước ngoài chỉ được tham dự thầu tại Việt Nam khi bảo đảm điều kiện về năng lực, kinh nghiệm và phải thực hiện các thủ tục liên quan đến việc đăng ký hoạt động hợp pháp. Tuy nhiên, trong thực tế, không phải nhà thầu nào cũng tuân thủ đầy đủ, dẫn đến tình trạng một số công ty nước ngoài tham gia đấu thầu khi chưa đăng ký hoạt động tại Việt Nam hoặc chưa đáp ứng điều kiện về tư cách hợp lệ.

Một thực trạng khác là sự chênh lệch về công nghệ và khả năng tài chính giữa nhà thầu nước ngoài và nhà thầu trong nước tạo ra môi trường cạnh tranh không cân bằng. Dù pháp luật hiện hành có cơ chế ưu đãi hoặc bảo hộ nhất định đối với nhà thầu Việt Nam nhưng trong nhiều gói thầu lớn, nhà thầu nước ngoài vẫn chiếm ưu thế nhờ kinh nghiệm quốc tế và nguồn lực tài chính mạnh.

Ngoài ra, quá trình quản lý nhà thầu nước ngoài còn gặp khó khăn trong việc phối hợp giữa các cơ quan thuế, xây dựng và đầu tư. Một số trường hợp nhà thầu nước ngoài sau khi trúng thầu nhưng không tuân thủ quy định về kê khai thuế, hợp đồng lao động hoặc chuyển giao công nghệ, dẫn đến rủi ro về thất thu ngân sách và chất lượng công trình.

Nhìn chung, thực trạng công ty nước ngoài tham gia đấu thầu tại Việt Nam cho thấy xu hướng gia tăng và có tác động tích cực đến thị trường, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý, nâng cao năng lực cạnh tranh của nhà thầu trong nước và tăng cường kiểm soát tuân thủ pháp luật của nhà thầu nước ngoài.

II. Công ty nước ngoài tham gia đấu thầu là gì?

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động đấu thầu tại Việt Nam không chỉ thu hút các doanh nghiệp trong nước mà còn mở rộng cho nhiều công ty nước ngoài có nhu cầu đầu tư hoặc cung cấp dịch vụ, hàng hóa. Việc công ty nước ngoài tham gia đấu thầu được hiểu là quá trình trong đó các doanh nghiệp có tư cách pháp nhân nước ngoài nộp hồ sơ dự thầu để cạnh tranh và thực hiện các gói thầu tại Việt Nam theo quy định của pháp luật. Đây là một hoạt động pháp lý – kinh tế quan trọng, góp phần thúc đẩy cạnh tranh, nâng cao chất lượng dự án, đồng thời tạo điều kiện để Việt Nam tiếp cận công nghệ, kỹ thuật và phương thức quản lý tiên tiến.

1. Tầm quan trọng của công ty nước ngoài tham gia đấu thầu

Sự tham gia của các công ty nước ngoài vào hoạt động đấu thầu tại Việt Nam mang ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng quản lý dự án. Trước hết, nhà thầu nước ngoài giúp gia tăng tính cạnh tranh trong lựa chọn nhà thầu, hạn chế tình trạng “độc quyền” hoặc “quân xanh – quân đỏ”, từ đó góp phần bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh, công bằng và minh bạch được quy định tại Điều 6 Luật Đấu thầu 2023 (được bổ sung bởi điểm c khoản 3 Điều 4 Luật sửa đổi Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu 2024) . Việc mở rộng phạm vi tham gia còn tạo điều kiện để các cơ quan, chủ đầu tư có thêm lựa chọn với năng lực kỹ thuật, tài chính và công nghệ cao hơn.

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của nhà thầu nước ngoài thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao trình độ quản lý dự án trong nước. Nhiều công ty nước ngoài mang theo kinh nghiệm triển khai các dự án quy mô lớn, quy trình quản lý hiện đại, phù hợp với mục tiêu thu hút nguồn lực quốc tế theo chủ trương hội nhập kinh tế của Nhà nước. Điều này phù hợp tinh thần Luật Đầu tư 2020, đặc biệt là các quy định khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực có tác động tích cực đến phát triển hạ tầng và khoa học – công nghệ.

Ngoài ra, hoạt động đấu thầu có sự tham gia của nhà thầu nước ngoài còn tạo động lực nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước thông qua hợp tác hoặc cạnh tranh lành mạnh. Việc buộc phải tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, tiến độ và an toàn là áp lực tích cực, giúp thị trường xây dựng, cung ứng hàng hóa và dịch vụ tại Việt Nam phát triển bền vững hơn.

Do đó, công ty nước ngoài tham gia đấu thầu không chỉ là xu hướng tất yếu của quá trình hội nhập mà còn đóng vai trò quan trọng đối với sự hoàn thiện môi trường đấu thầu Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước, vốn ODA và vốn đầu tư tư nhân theo định hướng pháp luật hiện hành.

2. Công ty nước ngoài tham gia đấu thầu cần phải đáp ứng những điều kiện gì theo quy định của pháp luật Việt Nam?

Để được tham gia đấu thầu tại Việt Nam, công ty nước ngoài phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật nhằm bảo đảm tính minh bạch, năng lực và tuân thủ nghĩa vụ đối với Nhà nước. Trước hết, theo Điều 5 Luật Đấu thầu 2023 (sửa đổi bởi khoản 2 Điều 4 Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu 2024), nhà thầu nước ngoài chỉ được phép tham gia đấu thầu khi có tư cách hợp lệ, bao gồm: có đăng ký hoạt động hợp pháp tại quốc gia nơi thành lập, không đang trong thời gian bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu và bảo đảm độc lập về pháp lý, tài chính đối với nhà thầu tư vấn hoặc các đơn vị liên quan trong cùng gói thầu.

Ngoài tư cách pháp lý, nhà thầu nước ngoài còn phải chứng minh năng lực và kinh nghiệm theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 8 Luật Đấu thầu 2023, đồng thời việc không chứng minh năng lực, kinh nghiệm theo yêu cầu cũng là điều cấm được quy định tại điểm c khoản 2 Điều 16 Luật Đấu thầu 2023, bao gồm năng lực tài chính, hồ sơ kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự và khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của gói thầu. Đối với các gói thầu xây lắp hoặc cung cấp dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu, các yêu cầu này càng được đặt ra nghiêm ngặt nhằm bảo đảm an toàn, chất lượng và tiến độ thực hiện dự án.

Đặc biệt, theo quy định tại Điều 68 Luật Đấu thầu 2023, nhà thầu nước ngoài trúng thầu phải thực hiện thủ tục đăng ký hoạt động tại Việt Nam, mở tài khoản tại ngân hàng trong nước và tuân thủ quy định về thuế theo Luật Quản lý thuế. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm việc quản lý nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp nước ngoài khi hoạt động tại Việt Nam.

Như vậy, để đủ điều kiện tham gia đấu thầu tại Việt Nam, công ty nước ngoài không chỉ cần tư cách pháp lý hợp lệ mà còn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm, đăng ký hoạt động và tuân thủ các quy định chuyên ngành. Việc đặt ra các điều kiện này góp phần bảo đảm rằng chỉ những nhà thầu có đủ năng lực mới được tham gia thị trường, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả của các dự án đấu thầu trong nước.

III. Quy định pháp luật liên quan đến công ty nước ngoài tham gia đấu thầu

Hoạt động công ty nước ngoài tham gia đấu thầu tại Việt Nam chịu sự điều chỉnh của nhiều văn bản pháp luật nhằm bảo đảm tính minh bạch, cạnh tranh và phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước. Các quy định này không chỉ xác định tư cách hợp lệ của nhà thầu nước ngoài mà còn đặt ra nghĩa vụ về đăng ký hoạt động, hồ sơ năng lực, điều kiện kỹ thuật và nghĩa vụ thuế khi thực hiện gói thầu. 

1. Quy định cần lưu ý liên quan đến công ty nước ngoài tham gia đấu thầu

Khi tham gia đấu thầu tại Việt Nam, công ty nước ngoài phải tuân thủ một hệ thống quy định pháp luật chặt chẽ nhằm bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả của quá trình lựa chọn nhà thầu. Trước hết, điều kiện quan trọng nhất là tư cách hợp lệ của nhà thầu, được quy định tại Điều 5 Luật Đấu thầu 2023 (sửa đổi bởi khoản 2 Điều 4 Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu 2024). Theo đó, nhà thầu nước ngoài phải có đăng ký hoạt động hợp pháp tại nước sở tại, không trong thời gian bị cấm tham gia đấu thầu, đồng thời phải độc lập về pháp lý và tài chính với chủ đầu tư cũng như các bên tư vấn tham gia cùng gói thầu. Đây là cơ sở để bảo đảm tính khách quan trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu.

Một lưu ý quan trọng khác là yêu cầu về năng lực và kinh nghiệm, được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 8 Luật Đấu thầu 2023, đồng thời việc không chứng minh năng lực, kinh nghiệm theo yêu cầu cũng là điều cấm được quy định tại điểm c khoản 2 Điều 16 Luật Đấu thầu 2023. Nhà thầu nước ngoài phải chứng minh năng lực tài chính, kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự và khả năng kỹ thuật đáp ứng yêu cầu của gói thầu. Các điều kiện này nhằm bảo đảm rằng chỉ những doanh nghiệp có năng lực thực sự mới được tham gia cạnh tranh, tránh trường hợp nhà thầu thiếu kinh nghiệm dẫn đến chậm tiến độ hoặc không bảo đảm chất lượng.

Đối với trường hợp trúng thầu, nhà thầu nước ngoài phải tuân thủ nghĩa vụ đăng ký hoạt động tại Việt Nam, mở tài khoản ngân hàng và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định. Các yêu cầu này được nêu tại Điều 68 Luật Đấu thầu 2023 qua đó tạo cơ sở pháp lý để cơ quan chức năng giám sát việc thi hành hợp đồng, đặc biệt là quản lý nghĩa vụ tài chính của nhà thầu nước ngoài.

Tóm lại, nhà thầu nước ngoài khi tham gia đấu thầu tại Việt Nam cần đặc biệt chú ý đến tư cách pháp lý, năng lực kinh nghiệm, nghĩa vụ đăng ký hoạt động, trách nhiệm thuế và các quy định chuyên ngành liên quan. Việc nắm vững các quy định pháp luật này giúp doanh nghiệp nước ngoài tham gia thị trường một cách thuận lợi, đồng thời giúp chủ đầu tư giảm thiểu rủi ro trong quá trình lựa chọn và quản lý hợp đồng.

2. Những vi phạm liên quan đến công ty nước ngoài tham gia đấu thầu

Trong quá trình tham gia đấu thầu tại Việt Nam, công ty nước ngoài phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều hành vi vi phạm vẫn xảy ra, gây ảnh hưởng đến tính minh bạch, cạnh tranh và chất lượng của hoạt động đấu thầu. Một trong những vi phạm phổ biến nhất là khai báo không trung thực năng lực, kinh nghiệm hoặc năng lực tài chính trong hồ sơ dự thầu. Hành vi này vi phạm nguyên tắc trung thực và cạnh tranh được nêu tại Điều 5 và Điều 6 Luật Đấu thầu 2023, trong đó quy định rõ việc cung cấp thông tin sai sự thật sẽ bị coi là gian lận và có thể dẫn đến hủy kết quả đấu thầu hoặc cấm tham gia đấu thầu.

Bên cạnh đó, một số nhà thầu nước ngoài có hành vi thông thầu hoặc thỏa thuận ngầm với nhà thầu khác, làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu. Đây là hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại khoản 3 Điều 16 Luật Đấu thầu 2023, với chế tài nghiêm khắc như cấm tham gia đấu thầu trong thời gian từ 06 đến 5 năm theo quy định tại Điều 87 Luật Đấu thầu 2023 (được hướng dẫn bởi Mục 3 Chương X Nghị định 214/2025/NĐ-CP). Việc thông thầu không chỉ làm mất đi tính cạnh tranh mà còn làm tăng nguy cơ thất thoát vốn đầu tư, đặc biệt trong các dự án sử dụng vốn nhà nước.

Một vi phạm khác thường gặp là không tuân thủ nghĩa vụ đăng ký hoạt động hoặc nghĩa vụ thuế sau khi trúng thầu. Theo Điều 68 Luật Đấu thầu 2023, nhà thầu nước ngoài trúng thầu bắt buộc phải thực hiện đăng ký hoạt động, mở tài khoản ngân hàng và kê khai – nộp thuế đầy đủ. Việc không thực hiện các nghĩa vụ này có thể dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính theo Luật Quản lý thuế 2019 và thậm chí bị đình chỉ thực hiện hợp đồng.

Ngoài ra, trong các gói thầu xây dựng, nhà thầu nước ngoài có thể vi phạm quy định chuyên ngành như thiếu giấy phép hoạt động xây dựng, sử dụng lao động không đủ điều kiện hoặc không tuân thủ an toàn công trình theo Điều 12 Luật Xây dựng 2014. Các hành vi này bị xử lý theo Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020) và các nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng.

Như vậy, các vi phạm của công ty nước ngoài trong hoạt động đấu thầu không chỉ dẫn đến chế tài nặng về tài chính và uy tín mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tiếp tục tham gia thị trường Việt Nam. Việc nắm rõ nghĩa vụ pháp lý và tuân thủ đầy đủ quy định là yếu tố then chốt để hạn chế rủi ro và bảo đảm hoạt động đấu thầu diễn ra minh bạch, hiệu quả.

IV. Giải đáp các thắc mắc về công ty nước ngoài tham gia đấu thầu

Hoạt động tham gia đấu thầu của công ty nước ngoài tại Việt Nam thường đặt ra nhiều câu hỏi liên quan đến điều kiện, thủ tục, quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý. Do sự khác biệt về hệ thống pháp luật, quy định quản lý và môi trường kinh doanh giữa các quốc gia, doanh nghiệp nước ngoài dễ gặp vướng mắc khi tiếp cận thị trường đấu thầu Việt Nam. 

1. Quyền và nghĩa vụ của công ty nước ngoài tham gia đấu thầu được quy định như thế nào?

Công ty nước ngoài khi tham gia đấu thầu tại Việt Nam được pháp luật bảo vệ quyền lợi, đồng thời phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nhằm bảo đảm tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong hoạt động lựa chọn nhà thầu.

Về quyền của công ty nước ngoài, theo Điều 5 và Điều 6 Luật Đấu thầu 2023, doanh nghiệp nước ngoài có quyền: tham gia đấu thầu các gói thầu trong nước khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về tư cách pháp lý, năng lực và kinh nghiệm; quyền tiếp cận thông tin gói thầu một cách công khai, minh bạch; quyền phản hồi, khiếu nại hoặc yêu cầu giải thích các nội dung liên quan đến hồ sơ mời thầu và kết quả lựa chọn nhà thầu. Những quyền này nhằm bảo đảm tính cạnh tranh lành mạnh, giúp nhà thầu nước ngoài được đối xử bình đẳng với nhà thầu trong nước.

Về nghĩa vụ của công ty nước ngoài, theo quy định tại Điều 68 Luật Đấu thầu 2023 doanh nghiệp phải cung cấp thông tin trung thực trong hồ sơ dự thầu, chứng minh năng lực, kinh nghiệm và tài chính phù hợp với yêu cầu gói thầu. Sau khi trúng thầu, nhà thầu nước ngoài còn phải thực hiện nghĩa vụ đăng ký hoạt động tại Việt Nam, mở tài khoản ngân hàng trong nước và kê khai, nộp thuế đầy đủ theo Luật Quản lý thuế 2019. Ngoài ra, nếu tham gia các gói thầu xây dựng, nhà thầu phải tuân thủ các quy định về giấy phép hoạt động xây dựng, tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn lao động theo Điều 12 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020).

Việc thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ này không chỉ giúp doanh nghiệp nước ngoài bảo vệ quyền lợi hợp pháp, mà còn đảm bảo dự án được triển khai đúng tiến độ, chất lượng và tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam. Ngược lại, việc vi phạm nghĩa vụ có thể dẫn đến hủy kết quả đấu thầu, xử phạt hành chính, truy thu thuế hoặc cấm tham gia đấu thầu trong một thời gian nhất định.

Từ những phân tích trên, quyền và nghĩa vụ của công ty nước ngoài tham gia đấu thầu được quy định rõ ràng nhằm cân bằng lợi ích giữa nhà thầu nước ngoài, nhà thầu trong nước và chủ đầu tư, đồng thời đảm bảo môi trường đấu thầu minh bạch, công bằng và hiệu quả.

2. Có những rủi ro nào mà công ty nước ngoài tham gia đấu thầu cần lưu ý?

Hoạt động đấu thầu tại Việt Nam mang lại nhiều cơ hội cho công ty nước ngoài, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn không ít rủi ro pháp lý, tài chính và kỹ thuật mà doanh nghiệp cần nắm rõ để hạn chế thiệt hại.

• Rủi ro pháp lý liên quan đến tư cách và hồ sơ dự thầu. Theo Điều 5 và Điều 39 Luật Đấu thầu 2023, nhà thầu nước ngoài phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về tư cách pháp lý, năng lực, kinh nghiệm và tài chính. Nếu hồ sơ không đầy đủ, thông tin khai báo sai hoặc thiếu trung thực, doanh nghiệp có nguy cơ bị hủy kết quả dự thầu, cấm tham gia đấu thầu trong thời gian từ 06 tháng – 5 năm theo quy định tại Điều 87 Luật Đấu thầu 2023 (được hướng dẫn bởi Mục 3 Chương X Nghị định 214/2025/NĐ-CP). Đây là rủi ro pháp lý trực tiếp, ảnh hưởng đến khả năng tham gia thị trường trong tương lai.
• Rủi ro tài chính và thuế. Khi trúng thầu, nhà thầu nước ngoài phải thực hiện nghĩa vụ đăng ký hoạt động, kê khai và nộp thuế theo Luật Quản lý thuế 2019 và Điều 68 Luật Đấu thầu 2023. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến xử phạt hành chính, truy thu thuế và lãi chậm nộp, gây áp lực tài chính lớn, ảnh hưởng đến dòng tiền và khả năng triển khai dự án.
• Liên quan đến tuân thủ quy định chuyên ngành, đặc biệt đối với các gói thầu xây dựng hoặc cung cấp dịch vụ kỹ thuật. Theo Điều 12 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020), nhà thầu nước ngoài phải có giấy phép hành nghề, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và bảo đảm an toàn lao động. Vi phạm các quy định này có thể dẫn đến ngừng thi công, phạt hành chính hoặc tước quyền tham gia đấu thầu.
• Rủi ro về tiến độ và chất lượng dự án xuất phát từ việc chưa hiểu rõ môi trường pháp lý, văn hóa kinh doanh và thủ tục hành chính tại Việt Nam. Nhiều công ty nước ngoài gặp khó khăn trong việc phối hợp với nhà thầu phụ, cơ quan quản lý và khách hàng, dẫn đến chậm tiến độ hoặc phát sinh tranh chấp hợp đồng. Các rủi ro này được gián tiếp quản lý thông qua các điều khoản trong Luật Đấu thầu 2013 và Bộ luật Dân sự 2015 về hợp đồng dân sự và thương mại.

Tóm lại, công ty nước ngoài tham gia đấu thầu cần lưu ý các rủi ro về pháp lý, thuế, chuyên ngành và tiến độ – chất lượng dự án. Nhận thức và chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi tham gia đấu thầu sẽ giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi hợp pháp, giảm thiểu thiệt hại tài chính và nâng cao hiệu quả triển khai dự án tại Việt Nam.

3. Quy trình đăng ký tham gia đấu thầu cho công ty nước ngoài tham gia như thế nào?

Để tham gia đấu thầu tại Việt Nam, công ty nước ngoài phải thực hiện một quy trình đăng ký chặt chẽ, nhằm bảo đảm tuân thủ đầy đủ các điều kiện pháp lý và yêu cầu của gói thầu. Việc hiểu rõ quy trình này giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, giảm thiểu rủi ro bị loại hoặc chậm tiến độ dự án.

• Theo Điều 5 Luật Đấu thầu 2023, công ty nước ngoài cần đảm bảo tư cách hợp pháp. Điều này bao gồm việc chứng minh là doanh nghiệp được thành lập hợp pháp tại quốc gia sở tại, không đang trong thời gian bị cấm tham gia đấu thầu và có đủ năng lực tài chính, kỹ thuật để thực hiện gói thầu. Đây là bước cơ bản nhằm xác định quyền tham dự thầu của nhà thầu nước ngoài.
• Công ty nước ngoài phải nộp hồ sơ dự thầu theo yêu cầu của gói thầu. Hồ sơ này bao gồm: giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc tư cách pháp nhân, hồ sơ năng lực và kinh nghiệm, báo cáo tài chính, chứng chỉ năng lực chuyên môn và các tài liệu liên quan khác theo quy định tại Điều 39 Luật Đấu thầu 2013. Hồ sơ cần được dịch sang tiếng Việt và chứng thực hợp pháp để cơ quan quản lý Việt Nam chấp nhận.
• Nhà thầu nước ngoài phải mở tài khoản ngân hàng trong nước theo quy định tại Điều 68 Luật Đấu thầu 2023, thực hiện kê khai và nộp thuế đầy đủ theo Luật Quản lý thuế 2019, đồng thời hoàn tất các thủ tục hành chính liên quan để được phép triển khai hợp đồng tại Việt Nam.
• Cuối cùng, nhà thầu nước ngoài cần tuân thủ các quy định chuyên ngành liên quan đến gói thầu, đặc biệt đối với các dự án xây dựng hoặc cung cấp dịch vụ kỹ thuật. Theo Điều 12 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020), doanh nghiệp phải có giấy phép hoạt động xây dựng, tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật và các quy định về an toàn lao động.

Như vậy, quy trình đăng ký tham gia đấu thầu cho công ty nước ngoài bao gồm bốn bước cơ bản: đảm bảo tư cách hợp pháp và năng lực, chuẩn bị hồ sơ dự thầu đầy đủ, đăng ký hoạt động và hoàn tất nghĩa vụ thuế sau khi trúng thầu, và tuân thủ quy định chuyên ngành liên quan. Việc thực hiện đầy đủ các bước này giúp nhà thầu nước ngoài tham gia thị trường Việt Nam một cách hợp pháp, hiệu quả và giảm thiểu rủi ro pháp lý.

4. Các hình thức đấu thầu mà công ty nước ngoài tham gia có thể lựa chọn là gì?

Công ty nước ngoài khi tham gia đấu thầu tại Việt Nam có thể lựa chọn nhiều hình thức đấu thầu khác nhau, tùy thuộc vào quy mô, tính chất của gói thầu và yêu cầu pháp lý. Việc hiểu rõ các hình thức này giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ phù hợp, nâng cao cơ hội trúng thầu và đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật.

• Theo quy định tại khoản 1 Điều 20 Luật Đấu thầu 2023 (được sửa đổi bởi Khoản 12 Điều 1 Luật sửa đổi Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2025), quy định về các hình thức lựa chọn nhà thầu bao gồm: đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp, tự thực hiện... Trong đó, đấu thầu rộng rãi là hình thức phổ biến, cho phép bất kỳ nhà thầu nào đáp ứng điều kiện dự thầu đều có quyền nộp hồ sơ, tạo môi trường cạnh tranh minh bạch. Điều này phù hợp với nguyên tắc cạnh tranh, công bằng và minh bạch quy định tại Điều 6 Luật Đấu thầu 2023.
• Đối với các dự án đặc thù hoặc khi số lượng nhà thầu đáp ứng yêu cầu hạn chế, đấu thầu hạn chế là hình thức phù hợp. Theo Điều 22 Luật Đấu thầu 2023, chỉ những nhà thầu được mời mới có quyền nộp hồ sơ dự thầu, giúp giảm thiểu rủi ro về năng lực và đảm bảo tiến độ, chất lượng dự án. Nhà thầu nước ngoài có kinh nghiệm quốc tế thường được mời tham gia hình thức này, đặc biệt trong các dự án có tính kỹ thuật cao hoặc vốn đầu tư lớn.
• Ngoài ra, chào hàng cạnh tranh được áp dụng cho các gói thầu nhỏ, có giá trị thấp, cho phép lựa chọn nhà thầu thông qua yêu cầu báo giá trực tiếp. Hình thức này được quy định tại Điều 26 Luật Đấu thầu 2023 và phù hợp với doanh nghiệp nước ngoài muốn tham gia các dự án có quy mô vừa và nhỏ.
• Trong một số trường hợp đặc biệt, chỉ định thầu được áp dụng theo Điều 23 Luật Đấu thầu 2023 (được sửa đổi bởi Khoản 14 Điều 1 Luật sửa đổi Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2025) , ví dụ như khi chỉ có một nhà thầu duy nhất đáp ứng yêu cầu kỹ thuật hoặc thời gian triển khai dự án gấp rút. Tuy nhiên, hình thức này ít được áp dụng cho nhà thầu nước ngoài do yêu cầu đặc thù và phải được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Tóm lại, công ty nước ngoài khi tham gia đấu thầu tại Việt Nam có thể lựa chọn các hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chào hàng cạnh tranh hoặc chỉ định thầu, tùy theo đặc điểm gói thầu. Việc nắm vững cơ sở pháp lý và lựa chọn hình thức phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa cơ hội trúng thầu, đồng thời đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật Việt Nam.

5. Công ty nước ngoài tham gia đấu thầu có bị hạn chế về lĩnh vực hoạt động nào không?

Mặc dù pháp luật Việt Nam mở cửa thị trường đấu thầu cho nhà thầu nước ngoài, tuy nhiên vẫn tồn tại một số hạn chế liên quan đến lĩnh vực hoạt động, nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, chính sách ưu tiên nội địa và quản lý ngành nghề đặc thù.

Theo Điều 5 Luật Đấu thầu 2013, nhà thầu nước ngoài chỉ được tham gia đấu thầu khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về tư cách pháp lý, năng lực và kinh nghiệm. Tuy nhiên, các gói thầu liên quan đến các ngành nghề đặc thù có yếu tố an ninh, quốc phòng hoặc những dự án ưu tiên cho nhà thầu trong nước có thể áp dụng hạn chế tham gia đối với nhà thầu nước ngoài. 

Ngoài ra, tại Điều 9 Luật Đầu tư 2020 và Phụ lục đính kèm cũng quy định các lĩnh vực cấm hoặc hạn chế nhà đầu tư nước ngoài tham gia, chẳng hạn một số ngành nghề liên quan đến đất đai, dịch vụ bưu chính – viễn thông, truyền thông và ngân hàng. Khi đấu thầu các gói thầu trong những lĩnh vực này, công ty nước ngoài cần lưu ý các điều kiện đặc thù, bao gồm yêu cầu liên doanh, giới hạn tỷ lệ vốn góp hoặc giấy phép đặc thù.

Như vậy, công ty nước ngoài tham gia đấu thầu tại Việt Nam không bị cấm hoàn toàn nhưng có một số hạn chế về lĩnh vực hoạt động, đặc biệt là các lĩnh vực liên quan đến an ninh, quốc phòng, dự án sử dụng vốn nhà nước trọng yếu hoặc những ngành nghề hạn chế theo Luật Đầu tư 2020 và Luật Đấu thầu 2013. 

V. Bạn đang cần một chuyên gia pháp lý hỗ trợ trong việc công ty nước ngoài tham gia đấu thầu?

Nếu Quý khách có nhu cầu tư vấn các vấn đề liên quan đến việc tham gia đấu thầu tại Việt Nam…. Hãy liên hệ ngay đến Công ty Luật TNHH Ngọc Phú để được tư vấn tận tình và nhanh chóng. Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.