Trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc cơ cấu lại nhân sự, thay đổi vị trí công việc để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động là nhu cầu tất yếu của mọi tổ chức. Tuy nhiên, mọi quyết định liên quan đến thay đổi chức vụ đều phải dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc. Bài viết này của NPLaw sẽ đi sâu vào phân tích các quy định pháp luật hiện hành về thay đổi chức vụ của người lao động, bao gồm các hình thức thay đổi, điều kiện, thủ tục và những lưu ý quan trọng để doanh nghiệp thực hiện đúng luật, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, đồng thời giảm thiểu các rủi ro pháp lý phát sinh.
I. Thực trạng liên quan đến thay đổi chức vụ của người lao động
Thực trạng thay đổi chức vụ của người lao động thường diễn ra khi có sự điều chỉnh trong tổ chức, sáp nhập hoặc tái cấu trúc công ty. Công ty có thể thay đổi chức vụ của người lao động hay nói cách khác là chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng trong một số trường hợp quy định, tuy nhiên trên thực tế vẫn có những sai phạm, thay đổi chức vụ của nhân viên trái pháp luật. Vậy pháp luật quy định như thế nào về vấn đề này? Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua nội dung bài viết dưới đây nhé!
II. Các quy định liên quan đến thay đổi chức vụ của người lao động
1. Thay đổi chức vụ của người lao động được hiểu thế nào?
Pháp luật hiện hành không có khái niệm về thay đổi chức vụ của người lao động, tuy nhiên dựa theo các quy định pháp luật liên quan, có thể hiểu thay đổi chức vụ của người lao động là việc người sử dụng lao động bố trí, điều chuyển người lao động sang một vị trí chức vụ, công việc khác trong cùng một tổ chức, doanh nghiệp so với công việc, chức vụ ban đầu đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
2. Công ty có thể thay đổi chức vụ của người lao động trong trường hợp nào?
Công ty có thể thay đổi chức vụ của người lao động trong nhiều trường hợp khác nhau như sau:
- Theo nhu cầu sản xuất, kinh doanh: Công ty có thể tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng lao động khi gặp khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, áp dụng biện pháp ngăn ngừa, khắc phục tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, sự cố điện, nước hoặc do nhu cầu sản xuất, kinh doanh theo khoản 1 Điều 29 Bộ luật Lao động 2019.
- Khi có sự thay đổi về cơ cấu tổ chức hoặc vị trí việc làm: trong một số trường hợp, việc thay đổi chức vụ có thể do sự thay đổi về cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp hoặc do yêu cầu của vị trí việc làm theo quy định tại Điều 42 Bộ luật Lao động 2019
- Theo thỏa thuận giữa Công ty (người sử dụng lao động) với người lao động.
- Người lao động bị chuyển sang vị trí công việc khác hoặc bị giáng chức xuống vị trí thấp hơn do vi phạm theo quy định tại nội quy, quy chế nội bộ của Công ty.
3. Tự ý thay đổi chức vụ của người lao động thì công ty có bị phạt không?
Căn cứ theo quy định tại Điều 11 Nghị định số 12/2022/NĐ-CP quy định như sau:
- Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng lao động nhưng không báo cho người lao động trước 03 ngày làm việc hoặc không thông báo hoặc thông báo không rõ thời hạn làm tạm thời hoặc bố trí công việc không phù hợp với sức khỏe, giới tính của người lao động.
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động khi chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng lao động không đúng lý do; thời hạn hoặc không có văn bản đồng ý của người lao động theo quy định của pháp luật.
- Thực hiện Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc người sử dụng lao động bố trí người lao động làm công việc đúng với hợp đồng lao động đã giao kết.
III. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến thay đổi chức vụ của người lao động
1. Khi thay đổi chức vụ của người lao động thì có cần sự đồng ý của người lao động hay không?
Có. Khi thay đổi chức vụ của người lao động dẫn đến thay đổi nội dung trong hợp đồng lao động nên phải thực hiện việc thông báo và cần sự đồng ý của người lao động, cụ thể theo Điều 33 Bộ luật Lao động 2019, việc thay đổi có thể được thực hiện theo sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động bằng việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động.
2. Trong trường hợp thay đổi chức vụ của người lao động dẫn đến thay đổi mức lương, công ty có nghĩa vụ thông báo và thỏa thuận với người lao động không?
Có, Công ty bắt buộc phải thông báo và thỏa thuận với người lao động, và nội dung thỏa thuận phải được lập thành văn bản hoặc phụ lục hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 22 Bộ luật Lao động 2019.
3. Có thể khiếu nại ở đâu nếu công ty thay đổi chức vụ của người lao động mà không có lý do chính đáng?
Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 24/2018/NĐ-CP về trình tự thực hiện khiếu nại của người lao động
Người lao động gửi khiếu nại lần đầu: Gửi khiếu nại tới người sử dụng lao động.
Nếu không được giải quyết hoặc việc giải quyết của người sử dụng lao động không thỏa đáng thì thực hiện khiếu nại lần hai.
Người lao động gửi khiếu nại lần hai: Tới Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính. Ngoài ra còn có thể Khởi kiện nếu phát sinh tranh chấp hợp đồng lao động.
Như vậy, nếu không đồng ý với việc công ty thay đổi chức vụ mà không có lý do chính đáng, người lao động có thể khiếu nại như trên.
4. Có những điều kiện nào mà công ty cần phải tuân thủ khi thay đổi chức vụ của người lao động?
Khi thay đổi chức vụ của người lao động Công ty cần tuân thủ một số điều kiện nhất định để đảm bảo quyền lợi của người lao động và tuân thủ quy định pháp luật. Các điều kiện cần tuân thủ như:
- Công ty cần thông báo và thỏa thuận trước cho người lao động về việc thay đổi chức vụ, công việc mới và lý do thay đổi. Thời gian thông báo phải đủ để người lao động có thời gian chuẩn bị và sắp xếp công việc theo quy định pháp luật.
- Chức vụ mới phải phù hợp với trình độ, chuyên môn, sức khỏe, giới tính và kinh nghiệm của người lao động.
- Việc thay đổi chức vụ không được làm ảnh hưởng đến các quyền lợi của người lao động như tiền lương, bảo hiểm, thời gian làm việc, và các chế độ khác theo hợp đồng lao động và quy định pháp luật.
- Khi thay đổi chức vụ, có thể cần phải sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động để ghi nhận rõ ràng các điều khoản liên quan đến chức vụ mới nhằm đảm bảo quyền lợi cho các bên, tránh các rủi ro tranh chấp.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến thay đổi chức vụ của người lao động
Trên đây là thông tin giải đáp vướng mắc về thay đổi chức vụ của người lao động mà NPLaw gửi đến Quý độc giả. Nếu Quý độc giả có bất kỳ vướng mắc nào liên quan cần giải đáp thêm, xin vui lòng liên hệ ngay với NPLaw.
