Trong thời gian gần đây, vấn đề thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng đang được nhiều người quan tâm bởi sức ảnh hưởng của nó tới sức khỏe cộng đồng. Để điều chỉnh vấn đề này, pháp luật hiện hành đã đưa ra nhiều quy định liên quan tới mức phạt cũng như những trường hợp vi phạm. Hãy cùng NPLaw làm rõ vấn đề này trong bài viết dưới đây.
Trong thời gian gần đây, vấn đề thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng đang được nhiều người quan tâm bởi sức ảnh hưởng của nó tới sức khỏe cộng đồng. Để điều chỉnh vấn đề này, pháp luật hiện hành đã đưa ra nhiều quy định liên quan tới mức phạt cũng như những trường hợp vi phạm. Hãy cùng NPLaw làm rõ vấn đề này trong bài viết dưới đây.
I. Thực trạng liên quan đến thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng
Thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng là vấn đề nhức nhối và là mối quan tâm hàng đầu với các tổ chức, cá nhân trong cả lĩnh vực kinh doanh lẫn sức khỏe. Với sự phát triển không ngừng của xã hội, hiện nay, thực trạng thực phẩm kém chất lượng đang diễn ra dưới nhiều hình thức tinh vi, gây khó khăn cho công tác quản lý và kiểm tra.
Thực trạng liên quan đến thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng
Theo đó, một số hình thức thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng phổ biến bao gồm:
- Sử dụng chất cấm, phụ gia quá mức hoặc không đảm bảo chỉ tiêu chất lượng trong từng sản phẩm thực phẩm.
- Sử dụng các loại thực phẩm giả, không rõ xuất xứ và nguồn gốc.
- Thay thế hạn sử dụng của các loại thực phẩm cũ.
- Không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trong công tác chế biến, bảo quản.
Thực trạng này cho thấy việc xây dựng các điều khoản về thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng và xử phạt các hành vi này có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Điều này không chỉ là lời cảnh tỉnh tới những tổ chức, cá nhân có ý định vi phạm mà còn là cơ sở để người tiêu dùng bảo vệ quyền lợi của mình.
II. Quy định của pháp luật liên quan đến thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng
Với ảnh hưởng tiêu cực của vấn đề thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng tới sự phát triển của công đồng, Nhà nước đã đưa ra nhiều quy định để điều chỉnh hành vi vi phạm này.
Quy định của pháp luật liên quan đến thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng
Phân tích dưới đây của NPLaw sẽ cung cấp cho quý bạn đọc những thông tin về khái niệm, trường hợp và quy định xử phạt liên quan tới thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng.
1. Thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng là gì?
Để tìm hiểu các quy định về xử phạt và là cơ sở trước khi xác định các hành vi vi phạm, quý bạn đọc cần nắm rõ định nghĩa về thuật ngữ “thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng”.
Thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng là gì?
Theo khoản 20 Điều 2 Luật An toàn thực phẩm năm 2010 thì thực phẩm được hiểu là “sản phẩm mà con người ăn, uống ở dạng tươi sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến, bảo quản. Thực phẩm không bao gồm mỹ phẩm, thuốc lá và các chất sử dụng như dược phẩm”.
Đồng thời, khoản 5 Điều 3 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007 cũng đưa ra giải thích về từ chất lượng như sau: “Chất lượng sản phẩm, hàng hóa là mức độ của các đặc tính của sản phẩm, hàng hóa đáp ứng yêu cầu trong tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng”.
Như vậy, thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng là sản phẩm mà con người ăn, uống (ở dạng tươi sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến, bảo quản), nhưng mức độ của các đặc tính của sản phẩm đó không đáp ứng các yêu cầu đã được công bố trong tiêu chuẩn áp dụng hoặc quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
2. Làm thế nào để nhận biết sản phẩm là thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng?
Nhận biết sản phẩm là thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng là bước đầu tiên để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và xử phạt các tổ chức, cá nhân vi phạm. Đây là một quá trình phức tạp và cần căn cứ vào nhiều quy định pháp luật liên quan.
Làm thế nào để nhận biết sản phẩm là thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng?
Hiện nay, để xác định một sản phẩm là thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng, cần trải qua 03 bước:
- Nhận biết qua cảm quan: Quý bạn đọc có thể nhận biết ban đầu về chất lượng thực phẩm qua mùi hoặc màu sắc của thực phẩm. Từ đó đưa ra kết luận cơ bản về chất lượng thực phẩm đã mua.
- Nhận biết qua thông tin và nhãn mác: Trường hợp vẻ ngoài của thực phẩm không lộ rõ dấu hiệu kém chất lượng, quý bạn đọc có thể kiểm tra thông qua tem mác hoặc giấy chứng nhận an toàn thực phẩm của đơn vị sản xuất, phân phối.
- Nhận biết qua kết quả kiểm nghiệm: Quý bạn đọc có thể lấy mẫu thực phẩm và đem đến các Trung tâm kiểm nghiệm được Nhà nước cấp phép để xem xét chất lượng thực phẩm so với các tiêu chuẩn phù hợp như TCVN 12613:2019,....
Có thể thấy, việc nhận biết được thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng góp phần bảo vệ sức khỏe cá nhân và là cơ sở để người tiêu dùng tiến hành yêu cầu bồi thường khi sử dụng.
3. Pháp luật quy định xử phạt hành chính đối với hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng như thế nào?
Nhằm mục đích răn đe các tổ chức, cá nhân có hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng, pháp luật hiện hành đã quy định cụ thể về mức phạt cũng như các hành vi bị xử phạt hành chính.
Theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP, quy định xử phạt hành chính được thực hiện như sau:
- Đối với hành vi vi phạm trong sử dụng nguyên liệu để sản xuất, chế biến, cung cấp thực phẩm: mức phạt giao động từ 20.000.000 - 100.000.000 đồng (Điều 4).
- Đối với hành vi vi phạm về sử dụng phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm trong sản xuất, chế biến thực phẩm: mức phạt từ 10.000.000 đến 100.000.000 (Điều 5).
- Đối với hành vi vi phạm về sử dụng chất, hóa chất, kháng sinh, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất, chế biến thực phẩm: mức phạt từ 10.000.000 đến 100.000.000 (Điều 6).
- Đối với hành vi vi phạm về tăng cường vi chất dinh dưỡng vào thực phẩm: mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng (Điều 7).
- Đối với hành vi vi phạm về sử dụng dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm: mức phạt từ 10.000.000 đến 30.000.000 đồng (Điều 8).
- Đối với hành vi vi phạm về điều kiện chung bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh, bảo quản thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm: phạt tiền từ 1.000.000 đến 20.000.000 đồng (Điều 9).
- Đối với hành vi vi phạm về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong vận chuyển thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm: mức phạt từ 3.000.000 đến 15.000.000 đồng (Điều 10).
- Đối với hành vi vi phạm về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm tươi sống có nguồn gốc thủy sản: phạt tiền từ 5.000.000 đến 100.000.000 đồng (Điều 11).
- Đối với hành vi vi phạm về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh động vật, sản phẩm động vật tươi sống sử dụng làm thực phẩm: phạt tiền từ 01 - 03 lần giá trị thực phẩm vi phạm (Điều 12).
- Đối với hành vi vi phạm về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm tươi sống có nguồn gốc thực vật: phạt tiền từ 1.000.000 đến 3.000.000 đồng (Điều 13).
- Đối với hành vi vi phạm về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thực phẩm đã qua chế biến không bao gói sẵn và bao gói sẵn đối với cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ: phạt tiền từ 500.000 đến 3.000.000 đồng (Điều 14).
- Đối với hành vi vi phạm về Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm: phạt tiền từ 20.000.000 đến 60.000.000 đồng (Điều 18).
Trên đây là khung phạt của hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng. Trên thực tế, tùy hành vi vi phạm trên thực tế mà tổ chức, cá nhân có thể bị xử phạt ở các mức khác nhau.
III. Giải đáp các thắc mắc về thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng
Dưới đây là tổng hợp các thắc mắc và giải đáp của NPLaw về vấn đề thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng.
1. Người tiêu dùng có quyền yêu cầu bồi thường khi mua phải thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng hay không?
Có. Theo khoản 5 Điều 4 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 thì một trong các quyền của người tiêu dùng là “yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh bồi thường thiệt hại khi sản phẩm, hàng hóa , dịch vụ không phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, không bảo đảm an toàn….”.
Như vậy, khi mua phải thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng, người tiêu dùng có quyền yêu cầu bồi thường.
2. Cơ quan nào có thẩm quyền kiểm tra và xử lý đối với thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng?
Theo Điều 4 Thông tư 48/2015/TT-BYT sửa đổi bởi Khoản 3 Điều 5 Thông tư 17/2023/TT-BYT, các cơ quan có thẩm quyền kiểm tra và xử lý đối với thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng bao gồm:
- Cục An toàn thực phẩm thực hiện kiểm tra an toàn thực phẩm trên phạm vi cả nước.
- Sở Y tế, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Cơ quan quản lý an toàn thực phẩm thuộc Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh) thực hiện kiểm tra an toàn thực phẩm trên địa bàn cấp tỉnh
- Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã), Trạm Y tế xã chịu trách nhiệm kiểm tra an toàn thực phẩm trên địa bàn xã.
Việc biết rõ các cơ quan có thẩm quyền quản lý thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng là cơ sở để người tiêu dùng thực hiện tố cáo hành vi vi phạm, bảo vệ quyền lợi của mình.
3. Có quy định về việc công khai thông tin cho người tiêu dùng khi phát hiện thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng không?
Có. Theo Điều 18 Nghị định 55/2024/NĐ-CP thì tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm công khai, thông báo công khai việc thu hồi sản phẩm, hàng hóa không đạt tiêu chuẩn chất lượng.
4. Người tiêu dùng nên làm gì khi phát hiện thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng trên thị trường?
Để bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng, khi phát hiện thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng trên thị trường, người tiêu dùng có thể thực hiện các hoạt động sau:
- Dừng sử dụng thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng.
- Thu thập bằng chứng về thực phẩm kém chất lượng.
- Yêu cầu tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ quyền lợi của mình theo quy định của pháp luật.
- Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện theo quy định của pháp luật.
Tóm lại, khi phát hiện thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng, người tiêu cùng cần dừng hành vi sử dụng, thông báo đến tổ chức, cá nhân kinh doanh và cơ quan có thẩm quyền quản lý thực phẩm.
5. Doanh nghiệp có trách nhiệm gì khi phát hiện sản phẩm là thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng?
Theo khoản 1 Điều 17 Nghị định 55/2024/NĐ-CP thì trong vòng 24h kể từ thời điểm phát hiện sản phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng, tổ chức và cá nhân kinh doanh phải thực hiện ngay biện pháp cần thiết để ngừng việc cung cấp thực phẩm này trên thị trường.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng
Trong bối cảnh hiện nay, việc sử dụng dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng đang là lựa chọn của nhiều chủ thể kinh doanh và người tiêu dùng.
Hiểu được thực trạng này, NPLaw, với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, đã cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng với các ưu điểm sau:
- Đưa ra tư vấn phù hợp với quy định hiện hành.
- Xử lý yêu cầu bồi thường thiệt hại và khiếu nại, tố cáo của khách hàng.
- Chi phí rõ ràng, minh bạch, không phát sinh thêm phụ phí.
Với những ưu điểm trên, NPLaw là đơn vị cung cấp dịch vụ pháp lý đáng tin cậy, được nhiều chủ thể lựa chọn sử dụng.
Như vậy, qua bài viết trên đây, NPLaw đã cung cấp cho quý bạn đọc cái nhìn tổng quan về thực phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng. Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp quý bạn đọc đảm bảo quyền lợi mà còn hạn chế rủi ro pháp lý có thể phát sinh.
