Danh mục bài viết

Giải quyết tranh chấp

Tìm hiểu ký sai loại hợp đồng lao động

Ký sai loại hợp đồng lao động dẫn đến nhiều rủi ro pháp lý. Bài viết này nêu quy định pháp luật về ký sai loại hợp đồng lao động và giải đáp câu hỏi liên quan.

Ký sai loại hợp đồng lao động có thể dẫn đến nhiều hệ quả, rủi ro nghiêm trọng trong việc giao kết thực hiện hợp đồng lao động. Bài viết dưới đây, sẽ nêu các quy định pháp luật về ký sai loại hợp đồng lao động và giải đáp một số thắc mắc liên quan nhằm giúp cá nhân, tổ chức bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

I. Thực trạng liên quan đến ký sai loại hợp đồng lao động

Thực trạng ký sai loại hợp đồng lao động hiện nay vẫn diễn ra khá phổ biến, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của người lao động và tạo ra nhiều rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp. Việc ký sai loại hợp đồng có thể dẫn đến tranh chấp lao động, người lao động mất quyền lợi về lương, thưởng, bảo hiểm và doanh nghiệp có nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính.

II. Khái niệm về ký sai loại hợp đồng lao động

Để hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật liên quan đến ký sai loại hợp đồng lao động. Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua nội dung bài viết dưới đây.

1. Ký sai loại hợp đồng lao động là gì?

Theo khoản 1 Điều 13 Bộ luật lao động 2019 quy định hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.

Theo khoản 1 Điều 20 Bộ luật lao động 2019, hợp đồng lao động phải được giao kết theo một trong các loại sau đây:

Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng;
Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong thời gian không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực của hợp đồng.

Như vậy, có thể hiểu, ký sai loại hợp đồng lao động là hành vi vi phạm pháp luật, trong đó, doanh nghiệp và người lao động giao kết hợp đồng không đúng với tính chất công việc thực tế hoặc thời hạn không phù hợp với quy định pháp luật đối với công việc thực tế mà người lao động đang làm.

2. Hậu quả pháp lý của việc ký sai loại hợp đồng lao động là gì?

Việc ký sai loại hợp đồng lao động dẫn đến các hậu quả pháp lý nghiêm trọng cho các bên, bao gồm:

Xử phạt vi phạm hành chính: Người sử dụng lao động có thể bị xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm do giao kết không đúng loại hợp đồng lao động với người lao động với mức phạt lên đến 25.000.000 đồng tùy theo số người lao động theo khoản 1 Điều 9 Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Nguy cơ hợp đồng bị tuyên bố vô hiệu: Hợp đồng lao động ký sai loại có thể bị tòa án tuyên bố vô hiệu theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 do vi phạm pháp luật về loại hợp đồng khi ký kết.

Vậy, hậu quả pháp lý của việc ký sai loại hợp đồng lao động là người sử dụng lao động sẽ bị xử phạt hành chính và hợp đồng có thể bị tuyên vô hiệu.

3. Những trường hợp nào được coi là ký sai loại hợp đồng lao động?

Ký sai loại hợp đồng lao động là hành vi vi phạm quy định về giao kết hợp đồng. Dưới đây là các trường hợp điển hình được coi là ký sai loại hợp đồng:

Ký hợp đồng lao động xác định thời hạn quá 02 lần: Theo điểm c khoản 2 Điều 20 Bộ luật lao động 2019, chỉ được ký hợp đồng lao động xác định thời hạn tối đa 2 lần. Khi hợp đồng lần 2 hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì hợp đồng thứ ba bắt buộc phải là hợp đồng không xác định thời hạn, trừ hợp đồng lao động đối với người được thuê làm giám đốc trong doanh nghiệp có vốn nhà nước và trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 149, khoản 2 Điều 151 và khoản 4 Điều 177 của Bộ luật này.
Ký hợp đồng lao động bằng lời nói trong các trường hợp không được phép: Theo khoản 2 Điều 14 Bộ luật lao động 2019, hai bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 18, điểm a khoản 1 Điều 145 và khoản 1 Điều 162 của Bộ luật này.

Theo đó, những trường hợp nêu trên được coi là ký sai loại hợp đồng lao động.

III. Quy định của pháp luật liên quan đến ký sai loại hợp đồng lao động

Tìm hiểu các quy định về ký sai loại hợp đồng lao động là nhu cầu và mong muốn của nhiều chủ thể. Hiểu được điều này, NPLaw đưa ra các quy định về ký sai loại hợp đồng lao động theo quy định mới nhất hiện nay.

1. Pháp luật quy định những loại hợp đồng lao động nào hiện nay?

Theo khoản 1 Điều 20 Bộ luật lao động 2019 quy định hợp đồng lao động phải được giao kết theo một trong các loại sau đây:

a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng;

b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong thời gian không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực của hợp đồng.

Có thể thấy, hợp đồng lao động hiện nay có hai loại là hợp đồng lao động không xác định thời hạn và hợp đồng lao động xác định thời hạn.

2. Căn cứ nào để xác định đúng loại hợp đồng lao động cần ký kết?

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, để xác định loại hợp đồng cần ký kết căn cứ vào thời hạn để chia hợp đồng thành hai loại là hợp đồng xác định thời hạn và hợp đồng không xác định thời hạn.

- Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng.

- Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong thời gian không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực của hợp đồng.

Tóm lại, để xác định đúng loại hợp đồng lao động cần ký kết, các bên nên căn cứ vào thời hạn hợp đồng theo quy định trên.

3. Hợp đồng lao động ký sai loại có bị tuyên vô hiệu không?

Theo quy định tại Điều 49 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động vô hiệu trong các trường hợp sau:

- Hợp đồng lao động vô hiệu toàn bộ trong trường hợp sau đây:

Toàn bộ nội dung của hợp đồng lao động vi phạm pháp luật;
Người giao kết hợp đồng lao động không đúng thẩm quyền hoặc vi phạm nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động quy định tại khoản 1 Điều 15 của Bộ luật này;
Công việc đã giao kết trong hợp đồng lao động là công việc mà pháp luật cấm.

- Hợp đồng lao động vô hiệu từng phần khi nội dung của phần đó vi phạm pháp luật nhưng không ảnh hưởng đến các phần còn lại của hợp đồng.

Theo Điều 15 Bộ luật Lao động 2019 được hướng dẫn bởi Điều 4 Nghị định 337/2025/NĐ-CP, nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động gồm:

Tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung thực.
Tự do giao kết hợp đồng lao động nhưng không được trái pháp luật, thỏa ước lao động tập thể và đạo đức xã hội.

Theo đó, việc ký sai loại hợp đồng lao động có thể bị tuyên bố vô hiệu nếu vi phạm các nguyên tắc hoặc quy định của pháp luật lao động. Cụ thể:

Vô hiệu toàn bộ: Nếu việc ký sai loại hợp đồng do vi phạm các nguyên tắc giao kết (như không tự nguyện, lừa dối) thì hợp đồng sẽ bị vô hiệu. Ví dụ: Cố tình ký hợp đồng dịch vụ thay cho hợp đồng lao động để né tránh nghĩa vụ về bảo hiểm hoặc thuế. Hoặc ký hợp đồng lao động xác định thời hạn quá số lần quy định mà không thuộc các trường hợp ngoại lệ theo điểm c khoản 2 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019.
Vô hiệu từng phần: Nếu điều khoản về thời hạn hợp đồng các bên xác định sai dẫn đến ký sai loại hợp đồng lao động nhưng không làm ảnh hưởng đến các phần còn lại của hợp đồng.

Nhìn chung, hợp đồng lao động ký sai loại có thể bị tuyên vô hiệu nếu nội dung của hợp đồng lao động do ký sai loại vi phạm pháp luật hoặc vi phạm nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động.

4. Quyền lợi của người lao động được bảo vệ ra sao khi hợp đồng bị ký sai loại?

Khi hợp đồng lao động bị ký sai loại, quyền lợi của người lao động được pháp luật bảo vệ như sau:

- Hợp đồng lao động xác định thời hạn sẽ chuyển thành không xác định thời hạn: Khi hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn mà người sử dụng lao động không ký kết hợp đồng lao động mới trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn thì hợp đồng này trở thành hợp đồng lao động không xác định thời hạn theo điểm b khoản 2 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019.

- Người lao động có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng lao động bị ký sai vô hiệu: Theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019, khi người sử dụng lao động cố tình ký sai loại hợp đồng theo quy định để trốn tránh nghĩa vụ hoặc có mục đích lừa dối người lao động thì người lao động có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng vô hiệu do nội dung hợp đồng vi phạm pháp luật hoặc do hợp đồng vi phạm nguyên tắc giao kết.

- Quyền lợi của người lao động trong thời gian chờ ký lại: Căn cứ Điều 10 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, khi hợp đồng lao động bị tuyên bố vô hiệu toàn bộ, người lao động và người sử dụng lao động ký lại hợp đồng lao động theo đúng quy định của pháp luật. Theo đó, quyền, nghĩa vụ và lợi ích của người lao động kể từ khi bắt đầu làm việc theo hợp đồng lao động bị tuyên bố vô hiệu cho đến khi hợp đồng lao động được ký lại thực hiện như sau:

- Nếu quyền, lợi ích của mỗi bên trong hợp đồng lao động không thấp hơn quy định của pháp luật, thỏa ước lao động tập thể đang áp dụng thì quyền, nghĩa vụ, lợi ích của người lao động được thực hiện theo nội dung hợp đồng lao động bị tuyên bố vô hiệu.

- Nếu hợp đồng lao động có nội dung về quyền, nghĩa vụ, lợi ích của mỗi bên vi phạm pháp luật nhưng không ảnh hưởng đến phần nội dung khác của hợp đồng lao động thì quyền, nghĩa vụ và lợi ích của người lao động thực hiện theo khoản 2 Điều 9 Nghị định 145/2020/NĐ-CP.

- Thời gian người lao động làm việc theo hợp đồng lao động bị tuyên bố vô hiệu được tính là thời gian làm việc của người lao động cho người sử dụng lao động để làm căn cứ thực hiện chế độ theo quy định của pháp luật về lao động.

Tóm lại, quyền lợi của người lao động được bảo vệ như phân tích trên khi hợp đồng bị ký sai loại.

IV. Giải đáp các vấn đề thắc mắc thường gặp liên quan đến ký sai loại hợp đồng lao động

Để hiểu rõ hơn các quy định về ký sai loại hợp đồng lao động, sau đây là một số câu hỏi và giải đáp thắc mắc về vấn đề này.

1. Có bắt buộc phải ký lại hợp đồng khi phát hiện ký sai loại không?

Theo điểm c khoản 3 Điều 9 Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả trong trường hợp giao kết không đúng loại hợp đồng lao động với người lao động là người sử dụng lao động phải giao kết lai đúng loại hợp đồng với người lao động theo quy định tại khoản 1 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019. Do đó, các bên phải ký lại hợp đồng khi phát hiện ký sai loại.

2. Khi phát hiện ký sai loại hợp đồng, người lao động nên làm gì trước tiên?

Khi phát hiện ký sai loại hợp đồng lao động, việc đầu tiên người lao động nên làm là thông báo cho người sử dụng lao động để yêu cầu sửa đổi hoặc ký lại hợp đồng cho đúng quy định. Cụ thể:

- Thông báo ngay cho người sử dụng lao động: Lập tức trao đổi trực tiếp hoặc gửi văn bản/email yêu cầu sửa đổi/ký lại hợp đồng cho đúng bản chất công việc và loại hợp đồng.

- Ký kết phụ lục hoặc hợp đồng mới: Tiến hành ký kết phụ lục hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động mới sửa đổi các nội dung sai sót theo khoản 2 Điều 33 Bộ luật lao động 2019 được hướng dẫn bởi Điều 9 Nghị định 337/2025/NĐ-CP.

- Nếu người sử dụng lao động không đồng ý sửa đổi hoặc cố tình giao kết sai loại hợp đồng để né tránh trách nhiệm thì người lao động có quyền:

Khiếu nại: Gửi đơn khiếu nại đến Thanh tra Sở Nội vụ nơi doanh nghiệp hoạt động.
Khởi kiện: Người lao động có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình theo Điều 186 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2025), theo đó, cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Tóm lại, khi phát hiện ký sai loại hợp đồng, người lao động nên báo cho người sử dụng lao động biết trước tiên để yêu cầu sửa đổi hoặc ký lại đúng loại hợp đồng.

3. Người lao động có bắt buộc phải tiếp tục làm việc nếu hợp đồng bị ký sai loại không?

Theo khoản 1 Điều 33 Bộ luật Lao động 2019 được hướng dẫn bởi Điều 9 Nghị định 337/2025/NĐ-CP quy định trong quá trình thực hiện hợp đồng lao động, nếu bên nào có yêu cầu sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động thì phải báo cho bên kia biết trước ít nhất 03 ngày làm việc về nội dung cần sửa đổi, bổ sung.

Theo khoản 9 Điều 34 Bộ luật Lao động 2019 quy định người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và phải báo trước cho người lao động theo quy định tại Điều 35 của Bộ luật này.

Dựa vào quy định trên, có thể thấy, người lao động không bắt buộc phải tiếp tục làm việc nếu phát hiện hợp đồng lao động bị ký sai loại. Tùy vào tình huống cụ thể, người lao động có quyền yêu cầu người sử dụng lao động ký lại cho đúng loại hợp đồng hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng.

4. Làm thế nào để nhận biết hợp đồng lao động bị ký sai loại?

Hợp đồng lao động bị ký sai loại thường xảy ra trong quá trình giao kết, dưới đây là các dấu hiệu nhận biết phổ biến nhất:

- Ký hợp đồng lao động xác định thời hạn quá số lần quy định: Đây là lỗi sai phổ biến nhất hiện nay. Theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp chỉ được ký tối đa 02 lần hợp đồng lao động xác định thời hạn với một người lao động. Nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn, trừ hợp đồng lao động đối với người được thuê làm giám đốc trong doanh nghiệp có vốn nhà nước và trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 149, khoản 2 Điều 151 và khoản 4 Điều 177 của Bộ luật này.

- Sai loại hợp đồng dựa trên tính chất công việc: Pháp luật quy định việc chọn loại hợp đồng phải căn cứ vào nhu cầu và tính chất công việc và thời hạn. Nếu là công việc mang tính chất thường xuyên, lâu dài nhưng công ty lại liên tục ký các loại hợp đồng ngắn hạn, hợp đồng dịch vụ dưới 12 tháng thay vì hợp đồng xác định thời hạn để né tránh nghĩa vụ đóng bảo hiểm hoặc các quyền lợi khác.

Vì vậy, khi ký kết hợp đồng người lao động cần lưu ý các dấu hiệu trên để nhận biết hợp đồng lao động bị ký sai loại.

5. Làm sao để phòng tránh rủi ro khi ký kết hợp đồng lao động đúng loại?

Việc ký sai loại hợp đồng lao động thường dẫn đến rủi ro pháp lý lớn cho doanh nghiệp và ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động. Dưới đây là các cách giúp phòng tránh rủi ro này:

Phân biệt rõ các loại hợp đồng lao động: Nắm vững quy định về hợp đồng lao động xác định thời hạn và không xác định thời hạn để lựa chọn loại hợp đồng phù hợp, tránh tình trạng ký sai loại hợp đồng dẫn đến bị xử phạt.
Rà soát và chuẩn hóa mẫu hợp đồng: Rà soát toàn bộ hợp đồng, chuẩn hóa điều khoản phù hợp với quy định pháp luật và thực tiễn. Sử dụng bảng tính hoặc phần mềm nhân sự để theo dõi ngày hết hạn và số lần đã ký hợp đồng của từng nhân viên.
Phân loại chính xác bản chất công việc: Đây là bước quan trọng nhất để chọn loại hợp đồng phù hợp theo quy định, công việc có tính chất thường xuyên, lâu dài, bắt buộc ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn ngay từ ban đầu.

Kết luận lại, để phòng tránh rủi ro khi ký kết hợp đồng lao động không đúng loại, các bên cần chú ý các vấn đề trên.

V. Tại sao nên tìm luật sư tư vấn ở NPLaw khi có vấn đề về ký sai loại hợp đồng lao động?

Trên đây là thông tin giải đáp vướng mắc về ký sai loại hợp đồng lao động mà NPLaw gửi đến Quý độc giả. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.