Tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu theo pháp luật

Tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu là hoạt động đào tạo quan trọng và cần thiết trong bối cảnh bảo mật dữ liệu hiện nay. Bài viết dưới đây, sẽ nêu các quy định pháp luật về tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu và giải đáp một số thắc mắc liên quan nhằm giúp cá nhân, tổ chức bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

I. Sự ảnh hưởng của tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu trong giai đoạn hiện nay

Việc tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu có ảnh hưởng cực kỳ quan trọng trong quá trình hoạt động kinh doanh của cá nhân, tổ chức, giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong kỷ nguyên số hóa hiện nay. Đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu đem lại những hiệu quả tích cực như giảm rủi ro tấn công mạng, xây dựng văn hóa bảo mật vững chắc, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và bảo vệ uy tín, tài chính cho doanh nghiệp. Ngoài ra, giúp hạn chế việc nhân viên làm lộ thông tin nhạy cảm, gây thiệt hại nặng nề cho cá nhân, tổ chức và làm suy giảm niềm tin khách hàng.

II. Tìm hiểu về tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu

Để hiểu rõ hơn về tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu và các nội dung chính trong hoạt động đào tạo. Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua nội dung bên dưới.

1. Tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu là gì?

Theo khoản 6 Điều 3 Luật giao dịch điện tử 2023 quy định dữ liệu là ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự khác.

Bảo mật dữ liệu là thuật ngữ được sử dụng để mô tả quy trình, chính sách và công nghệ đảm bảo dữ liệu của cá nhân, tổ chức được bảo mật khỏi truy cập bên trong và bên ngoài hoặc hư hỏng dữ liệu, bao gồm các cuộc tấn công độc hại và các mối đe dọa nội bộ.

Như vậy, có thể hiểu, tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu là hoạt động đào tạo, trang bị kiến thức, kỹ năng và nhận thức cho nhân viên về cách nhận biết, phòng tránh và ứng phó với các rủi ro an ninh mạng, nhằm bảo vệ thông tin quan trọng của tổ chức khỏi bị truy cập trái phép, đánh cắp hoặc tổn thất.

2. Mục tiêu chính của việc tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu là gì?

Trong thế giới số ngày nay, an ninh mạng trở thành một yếu tố quan trọng và cấp bách đối với mọi tổ chức. Để đối phó với các mối đe dọa ngày càng tinh vi và nguy hiểm từ các cuộc tấn công mạng, đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu đã trở nên cực kỳ quan trọng và mục tiêu chính của việc tổ chức bao gồm:

• Xây dựng văn hóa bảo mật: Tạo môi trường mà mọi nhân viên đều có ý thức và chủ động bảo vệ thông tin của tổ chức và xem việc bảo mật dữ liệu thành trách nhiệm chung.
• Thúc đẩy tuân thủ chính sách: Đảm bảo nhân viên hiểu rõ và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định, chính sách bảo mật của công ty (ví dụ: phân quyền truy cập, quy trình xử lý dữ liệu).
• Nâng cao nhận thức: Việc đảm bảo toàn thể nhân viên bất kể là vị trí công việc nào tại công ty đều cần có tư duy nhận thức và hiểu rõ vai trò của mình trong việc bảo vệ dữ liệu mật. Với việc đào tạo an ninh dữ liệu cho toàn công ty, các vấn đề liên quan đến lỗi do con người cũng có thể giảm đi đáng kể.

Như vậy, mục tiêu chính của việc tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu là xây dựng văn hóa bảo mật chủ động, bảo vệ tài sản thông tin và tuân thủ pháp lý.

3. Nội dung chính trong chương trình tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu bao gồm những gì?

Nội dung trong chương trình tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu của tổ chức là yếu tố quan trọng góp phần thành công của một chương trình đào tạo. Mỗi doanh nghiệp sẽ tự xây dựng cho mình các nội dung phù hợp với văn hóa doanh nghiệp và quy định pháp luật, chương trình đào tạo cần đảm bảo các nội dung chính sau:

• Các quy định về bảo mật dữ liệu và kiến thức nền tảng về bảo mật dữ liệu: Cập nhật và phổ biến các quy định mới nhất của Việt Nam về quyền của chủ thể dữ liệu, trách nhiệm của doanh nghiệp và quy trình đánh giá tác động xử lý dữ liệu.
• Quy trình vận hành các hệ thống về an toàn thông tin: Nhân viên cần được hướng dẫn cụ thể các quy trình vận hành hệ thống bảo mật một cách an toàn để đảm bảo hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro bảo mật.
• Thực hành và mô phỏng tình huống: Đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu cần kết hợp lý thuyết với thực hành và mô phỏng các tình huống thực tế để nâng cao kỹ năng ứng phó.

Như vậy, nội dung chính trong chương trình tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu có thể bao gồm các nội dung nêu trên.

4. Tại sao việc tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu lại quan trọng đối với doanh nghiệp?

Đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu cực kỳ quan trọng vì con người thường là yếu tố then chốt trong việc rò rỉ dữ liệu, với đa số các vụ tấn công mạng và vi phạm về bảo mật dữ liệu xuất phát từ lỗi của nhân viên. Cụ thể:

• Nhân viên là mục tiêu dễ bị tấn công: Nhân viên thường là điểm yếu trong mạng lưới an ninh mạng của một doanh nghiệp. Đào tạo giúp nhân viên nhận ra các chiêu trò xâm nhập và tránh rơi vào bẫy.
• Bảo vệ thông tin quan trọng: Doanh nghiệp thường có các thông tin quan trọng như dữ liệu khách hàng, bí mật thương mại, thông tin tài chính và các thông tin nhạy cảm khác. Nếu nhân viên không được đào tạo về bảo mật, họ có thể không nhận ra giá trị của thông tin này và không áp dụng các biện pháp bảo vệ thích hợp. Đào tạo nhận thức bảo mật giúp nhân viên hiểu tầm quan trọng của thông tin và các biện pháp bảo mật cần thiết để bảo vệ nó.
• Tuân thủ quy định pháp lý: Trong nhiều lĩnh vực, có các quy định pháp lý về bảo mật thông tin và quyền riêng tư mà các doanh nghiệp phải tuân thủ. Đào tạo nhận thức bảo mật giúp nhân viên hiểu và tuân thủ các quy định này, tránh vi phạm pháp luật và đảm bảo tuân thủ quyền riêng tư của khách hàng và người dùng.

• Xây dựng văn hóa bảo mật: Đào tạo nhận thức bảo mật không chỉ giúp cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết, mà còn góp phần xây dựng một văn hóa bảo mật trong tổ chức. Khi tất cả nhân viên đều hiểu và chấp nhận tầm quan trọng của bảo mật thông tin, họ sẽ hỗ trợ và thực hiện các biện pháp bảo mật một cách chủ động.
• Giảm rủi ro và chi phí: Đào tạo nhận thức bảo mật giúp giảm rủi ro về việc xâm nhập và mất thông tin quan trọng. Nhân viên được trang bị kiến thức và kỹ năng để phát hiện, ngăn chặn và báo cáo các hành vi bất thường hoặc đe dọa an ninh mạng. Điều này có thể giảm chi phí phục hồi sau cuộc tấn công và hạn chế tổn thất về uy tín và lòng tin của khách hàng.

Theo đó, việc tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu đóng vai trò quan trọng đối với doanh nghiệp vì các lý do nêu trên.

III. Các quy định pháp luật có liên quan đến tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu

Tìm hiểu các quy định pháp luật về tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu là nhu cầu và mong muốn của nhiều chủ thể. Hiểu được điều này, NPLaw đưa ra các quy định về tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu theo quy định mới nhất hiện nay.

1. Có quy định pháp lý nào yêu cầu tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu không?

Việc tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu hiện nay chưa được pháp luật quy định bắt buộc trong các văn bản pháp luật. Tuy nhiên, luật pháp khuyến khích các cá nhân, tổ chức cần có các chính sách và chương trình đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu trong môi trường công nghệ số ngày càng phát triển.

Các văn bản pháp luật quy định liên quan đến bảo mật dữ liệu gồm:

- Luật dữ liệu 2024: Quy định về dữ liệu số; xây dựng, phát triển, bảo vệ, quản trị, xử lý, sử dụng dữ liệu số; Trung tâm dữ liệu quốc gia; Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia; sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu số; quản lý nhà nước về dữ liệu số; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động về dữ liệu số.

Theo Điều 27 Luật dữ liệu 2024 được hướng dẫn bởi Điều 16, 17, 18, 19 Nghị định 165/2025/NĐ-CP quy định biện pháp bảo vệ dữ liệu được áp dụng trong toàn bộ quá trình xử lý dữ liệu, bao gồm:

• Xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách, quy định bảo vệ dữ liệu;
• Quản lý hoạt động xử lý dữ liệu;
• Xây dựng và triển khai các giải pháp kỹ thuật;
• Đào tạo, bồi dưỡng, phát triển, quản lý nguồn nhân lực;
• Các biện pháp bảo vệ dữ liệu khác theo quy định của pháp luật.

- Nghị định 165/2025/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật dữ liệu 2024.

Theo đó, chủ sở hữu dữ liệu, chủ quản dữ liệu quản lý dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng phải tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu. Đồng thời theo khoản 5 Điều 18 Nghị định 165/2025/NĐ-CP, cũng quy định tổ chức cần xây dựng kế hoạch và thực hiện đào tạo về bảo vệ dữ liệu hàng năm.

- Nghị định 13/2023/NĐ-CP: Quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Nghị định này áp dụng cho mọi tổ chức thu thập hoặc xử lý dữ liệu cá nhân, bao gồm cả trong môi trường lao động.

Theo Điều 3 Nghị định này quy định nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân như sau:

• Dữ liệu cá nhân được xử lý theo quy định của pháp luật.
• Chủ thể dữ liệu được biết về hoạt động liên quan tới xử lý dữ liệu cá nhân của mình, trừ trường hợp luật có quy định khác.
• Dữ liệu cá nhân chỉ được xử lý đúng với mục đích đã được Bên Kiểm soát dữ liệu cá nhân, Bên Xử lý dữ liệu cá nhân, Bên Kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân, Bên thứ ba đăng ký, tuyên bố về xử lý dữ liệu cá nhân.
• Dữ liệu cá nhân thu thập phải phù hợp và giới hạn trong phạm vi, mục đích cần xử lý. Dữ liệu cá nhân không được mua, bán dưới mọi hình thức, trừ trường hợp luật có quy định khác.
• Dữ liệu cá nhân được cập nhật, bổ sung phù hợp với mục đích xử lý.
• Dữ liệu cá nhân được áp dụng các biện pháp bảo vệ, bảo mật trong quá trình xử lý, bao gồm cả việc bảo vệ trước các hành vi vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng, chống sự mất mát, phá hủy hoặc thiệt hại do sự cố, sử dụng các biện pháp kỹ thuật.
• Dữ liệu cá nhân chỉ được lưu trữ trong khoảng thời gian phù hợp với mục đích xử lý dữ liệu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
• Bên Kiểm soát dữ liệu, Bên Kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân phải chịu trách nhiệm tuân thủ các nguyên tắc xử lý dữ liệu và chứng minh sự tuân thủ của mình với các nguyên tắc xử lý dữ liệu đó.

Như vậy, pháp luật hiện hành chưa có quy định pháp lý yêu cầu tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu mà việc bảo mật dữ liệu được quy định trong các văn bản pháp luật như trên.

2. Trách nhiệm của người đứng đầu tổ chức trong việc đảm bảo đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu là gì?

Trách nhiệm bảo mật dữ liệu của tổ chức được quy định tại Điều 27 Luật dữ liệu 2024 được hướng dẫn bởi Điều 16, 17, 18, 19 Nghị định 165/2025/NĐ-CP, theo đó tổ chức có trách nhiệm bao gồm:

• Xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách, quy định bảo vệ dữ liệu;
• Quản lý hoạt động xử lý dữ liệu;
• Xây dựng và triển khai các giải pháp kỹ thuật;
• Đào tạo, bồi dưỡng, phát triển, quản lý nguồn nhân lực;
• Các biện pháp bảo vệ dữ liệu khác theo quy định của pháp luật.

Chủ sở hữu dữ liệu, chủ quản dữ liệu quản lý dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng phải tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu.

Theo Điều 18 Nghị định 165/2025/NĐ-CP quy định về việc quản lý nhân sự và đào tạo, bồi dưỡng nhân sự bảo vệ dữ liệu như sau:

• Chủ sở hữu dữ liệu, chủ quản dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng phải xác định người chịu trách nhiệm về bảo vệ dữ liệu và bộ phận bảo vệ an toàn dữ liệu.
• Người chịu trách nhiệm về bảo vệ dữ liệu có chức năng, nhiệm vụ quản lý, bảo vệ dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng bao gồm tổ chức xây dựng các kế hoạch bảo vệ an toàn dữ liệu quan trọng, tổ chức đánh giá rủi ro; thực hiện báo cáo trực tiếp về tình hình bảo vệ dữ liệu cho các cơ quan có thẩm quyền theo quy định; phải được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về bảo vệ dữ liệu.
• Bộ phận bảo vệ an toàn dữ liệu có chức năng, nhiệm vụ như sau:

a) Phát triển, triển khai hệ thống quản lý bảo vệ dữ liệu, quy trình vận hành, kế hoạch ứng cứu khẩn cấp sự cố bảo vệ dữ liệu;

b) Định kỳ tổ chức và thực hiện các hoạt động như giám sát rủi ro an toàn dữ liệu, đánh giá rủi ro, diễn tập khẩn cấp, tuyên truyền, giáo dục, đào tạo, giải quyết kịp thời các rủi ro, sự cố an toàn dữ liệu mạng;

c) Nghiên cứu và đề xuất các quyết định liên quan đến bảo vệ dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng;

d) Tiếp nhận và xử lý các báo cáo về bảo vệ dữ liệu của đơn vị.

• Chủ sở hữu dữ liệu, chủ quản dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng phải thực hiện:

a) Làm rõ các yêu cầu quản lý an toàn trong tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, giới thiệu, luân chuyển, từ chức, đánh giá và lựa chọn nhân sự;

b) Không bố trí những người có tiền án trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông làm người chịu trách nhiệm về bảo vệ dữ liệu;

c) Ký thỏa thuận trách nhiệm bảo mật với nhân viên xử lý dữ liệu.

• Xây dựng kế hoạch và thực hiện đào tạo về bảo vệ dữ liệu hàng năm.
• Người chịu trách nhiệm về bảo vệ dữ liệu được thỏa thuận với chủ sở hữu, chủ quản dữ liệu về các trường hợp miễn trừ trách nhiệm khi xảy ra thiệt hại đối với dữ liệu được bảo vệ.

Như vậy, trách nhiệm của người đứng đầu tổ chức trong việc đảm bảo đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu theo quy định trên.

3. Trong trường hợp xảy ra sự cố dữ liệu, tổ chức có thể bị xử lý như thế nào nếu không tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu?

Nếu không tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu dẫn đến xảy ra sự cố về bảo mật dữ liệu, tùy theo mức độ tổ chức có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, xử lý hình sự theo quy định.

- Xử phạt vi phạm hành chính: 

Theo điểm l khoản 1 và điểm c khoản 2 Điều 46 Nghị định 98/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi Khoản 5 Điều 1 Nghị định 24/2025/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng thông tin của người tiêu dùng không chính xác, không phù hợp với mục đích, phạm vi đã thông báo. Hoặc phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong các hành vi không có biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh thông tin của người tiêu dùng khi thu thập, lưu trữ, sử dụng hoặc không có biện pháp ngăn ngừa các hành vi vi phạm an toàn, an ninh thông tin của người tiêu dùng theo quy định, trừ trường hợp quy định tại điểm a khoản 3 Điều 64 Nghị định này.

- Xử lý hình sự:

Tùy theo tính chất, mức độ hành vi, lĩnh vực vi phạm mà người có hành vi vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Chẳng hạn, tổ chức có hành vi vi phạm tiết lộ thông tin về tài khoản ngân hàng của khách hàng thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 291 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025) về tội thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng. Theo đó, người có hành vi thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng có thể phải chịu trách nhiệm hình sự với mức phạt thấp nhất là phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm và mức phạt cao nhất của hành vi vi phạm trên lên đến 7 năm tù.

Như vậy, trong trường hợp xảy ra sự cố dữ liệu, tổ chức có thể bị xử lý như trên nếu không tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu.

IV. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu

Để hiểu rõ hơn về các quy định liên quan đến tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu, sau đây là một số câu hỏi và giải đáp thắc mắc về vấn đề này.

1. Các biện pháp nào có thể được áp dụng để kiểm tra hiệu quả của tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu?

Theo khoản 1 Điều 22 Nghị định 13/2023/NĐ-CP quy định tổ chức, cá nhân có liên quan tới xử lý dữ liệu cá nhân phải áp dụng các biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân để ngăn chặn tình trạng thu thập dữ liệu cá nhân trái phép từ hệ thống, trang thiết bị dịch vụ của mình.

Theo Điều 18 Nghị định 165/2025/NĐ-CP, các biện pháp có thể được áp dụng để kiểm tra hiệu quả của tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu gồm:

• Định kỳ tổ chức và thực hiện các hoạt động như giám sát rủi ro an toàn dữ liệu, đánh giá rủi ro, diễn tập khẩn cấp, tuyên truyền, giáo dục, đào tạo, giải quyết kịp thời các rủi ro, sự cố an toàn dữ liệu mạng;
• Kiểm tra kiến thức: Sử dụng các bài kiểm tra ngắn, câu hỏi trắc nghiệm sau các buổi đào tạo để đánh giá mức độ tiếp thu kiến thức;
• Làm rõ các yêu cầu quản lý an toàn trong tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, giới thiệu, luân chuyển, từ chức, đánh giá và lựa chọn nhân sự;
• Không bố trí những người có tiền án trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông làm người chịu trách nhiệm về bảo vệ dữ liệu;
• Ký thỏa thuận trách nhiệm bảo mật với nhân viên xử lý dữ liệu.
• Xây dựng kế hoạch và thực hiện đào tạo về bảo vệ dữ liệu hàng năm.

Như vậy, để kiểm tra hiệu quả của tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu, tổ chức có thể áp dụng các biện pháp nêu trên.

2. Ai là người quản lý và giám sát việc tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu?

Theo khoản 1, 2 Điều 18 Nghị định 165/2025/NĐ-CP, chủ sở hữu dữ liệu, chủ quản dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng phải xác định người chịu trách nhiệm về bảo vệ dữ liệu và bộ phận bảo vệ an toàn dữ liệu.

Người chịu trách nhiệm về bảo vệ dữ liệu có chức năng, nhiệm vụ quản lý, bảo vệ dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng bao gồm tổ chức xây dựng các kế hoạch bảo vệ an toàn dữ liệu quan trọng, tổ chức đánh giá rủi ro; thực hiện báo cáo trực tiếp về tình hình bảo vệ dữ liệu cho các cơ quan có thẩm quyền theo quy định; phải được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về bảo vệ dữ liệu.

Theo đó, người quản lý và giám sát đào tạo bảo mật dữ liệu trong tổ chức thường sẽ do tổ chức lựa chọn, có thể là những người có kiến thức, chuyên môn về bảo mật, xử lý dữ liệu như cán bộ bảo vệ dữ liệu, chuyên gia bảo mật thông tin hoặc chuyên viên phân tích bảo mật dữ liệu.

3. Những lỗi nào thường gặp khi tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu?

Trong quá trình đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu, những lỗi tổ chức thường gặp như sau:

• Nội dung lạc hậu, lý thuyết suông: Đào tạo chỉ dừng lại ở lý thuyết chung chung, không cập nhật các mối đe dọa mới nhất hoặc các lỗ hổng thực tế mà nhân viên hay gặp phải.
• Thiếu tính tương tác, nhàm chán: Sử dụng phương pháp đào tạo một chiều, không có bài tập tình huống, mô phỏng tấn công thực tế, khiến nhân viên không nhớ và không áp dụng được.
• Không đánh giá hiệu quả: Không có công cụ đo lường mức độ hiểu biết và thay đổi hành vi sau đào tạo, nên không biết chương trình có hiệu quả hay không.
• Thiếu quy trình rõ ràng: Không có hướng dẫn cụ thể về cách xử lý dữ liệu nhạy cảm, cách báo cáo sự cố, hoặc quy định về thiết bị cá nhân.
• Đào tạo không liên tục: Chỉ đào tạo một vài lần thay vì tổ chức định kỳ để củng cố nhận thức cho nhân viên.

Tóm lại, tổ chức thường mắc phải các lỗi trên khi tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu.

4. Nếu một nhân viên vi phạm quy định bảo mật sau khi tham gia tổ chức đào tạo, công ty nên hành xử ra sao?

Theo khoản 2 Điều 21 Bộ luật Lao động 2019 quy định khi người lao động làm việc có liên quan trực tiếp đến bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ theo quy định của pháp luật thì người sử dụng lao động có quyền thỏa thuận bằng văn bản với người lao động về nội dung, thời hạn bảo vệ bí mật kinh doanh, bảo vệ bí mật công nghệ, quyền lợi và việc bồi thường trong trường hợp vi phạm. Theo đó, nếu nhân viên vi phạm quy định bảo mật, công ty có thể xử lý như sau:

- Xử lý kỷ luật lao động: Căn cứ Điều 124 và khoản 2 Điều 125 Bộ luật Lao động 2019, áp dụng hình thức kỷ luật sa thải khi người lao động có hành vi tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động. Theo đó, doanh nghiệp có quyền áp dụng hình thức kỷ luật phù hợp với mức độ vi phạm.

- Yêu cầu bồi thường thiệt hại: Theo Điều 13, Điều 170 Bộ luật Dân sự 2015, quy định cá nhân, pháp nhân có quyền dân sự bị xâm phạm được bồi thường toàn bộ thiệt hại, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác. Theo đó:

• Nếu vi phạm hợp đồng lao động gây tổn thất về tài sản, dữ liệu, bí mật kinh doanh hoặc uy tín doanh nghiệp, nhân viên phải bồi thường thiệt hại.
• Thiệt hại bao gồm cả thiệt hại thực tế và lợi ích hợp pháp bị mất, mức bồi thường được xác định dựa trên bằng chứng và thiệt hại thực tế.
• Việc bồi thường có thể áp dụng đồng thời với xử lý kỷ luật lao động.

- Trách nhiệm hình sự: Đối với hành vi vi phạm nghiêm trọng, có yếu tố cố ý và gây hậu quả lớn, người lao động có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Căn cứ Điều 288 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025) về tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông, theo đó, hành vi sử dụng trái phép thông tin trên mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc tiết lộ bí mật kinh doanh có thể bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù, tùy theo mức độ thiệt hại và hậu quả thực tế.

Như vậy, nhân viên vi phạm về bảo mật có thể dẫn đến xử lý kỷ luật, bồi thường thiệt hại và trách nhiệm hình sự, tùy theo mức độ vi phạm.

5. Các loại hình đào tạo nào nên được tổ chức cho nhân viên về bảo mật dữ liệu?

Các loại hình đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu hiệu quả mà tổ chức có thể tham khảo để áp dụng bao gồm:

• Đào tạo nhận thức chung: Nâng cao hiểu biết cơ bản về an toàn thông tin cho toàn bộ nhân viên. Giúp nhận diện lừa đảo, mật khẩu mạnh, phần mềm độc hại và chính sách công ty. 

Hình thức đào tạo: Bài giảng trực tuyến, video, bài tập cá nhân, thông báo định kỳ, mô phỏng tấn công lừa đảo giả.

• Đào tạo chuyên sâu theo vai trò: Cung cấp kiến thức và kỹ năng cụ thể cho từng bộ phận, vị trí.

Hình thức đào tạo: Khóa học chuyên ngành, Workshop, lớp học trực tuyến.

• Đào tạo thực hành và tình huống: Nâng cao kỹ năng xử lý sự cố và ứng phó thực tế. Mô phỏng các cuộc tấn công mạng, diễn tập ứng cứu sự cố, xử lý rò rỉ dữ liệu giả định.

Hình thức đào tạo: Bài tập nhóm, thực hành trực tiếp với giáo viên, trò chơi trải nghiệm, đóng vai.

Như vậy, doanh nghiệp có thể tham khảo các loại hình đào tạo trên để tổ chức cho nhân viên về bảo mật dữ liệu.

V. Bạn đang tìm một chuyên gia pháp lý uy tín để hỗ trợ vấn đề liên quan đến tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu?

Trên đây là thông tin giải đáp vướng mắc về tổ chức đào tạo nhân viên về bảo mật dữ liệu mà NPLaw gửi đến Quý độc giả. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.