Tư vấn pháp lý liên quan chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án

Chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án là một trong những hoạt động quan trọng trong quá trình tái cấu trúc, chuyển giao công nghệ hoặc thay đổi phương án đầu tư của một doanh nghiệp. Việc chuyển nhượng này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính của các bên liên quan mà còn phải tuân thủ các quy định pháp lý về quyền sở hữu, hợp đồng và thuế. 

Hình ảnh máy móc

Với bài viết này, NPLAW sẽ cung cấp những thông tin cần thiết về các quy định pháp lý liên quan đến chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án. 

I. Thực trạng chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án hiện nay

Hiện nay, với sự phát triển nhanh chóng của các ngành công nghiệp và sự thay đổi trong chiến lược đầu tư, nhu cầu chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án ngày càng cao. Các doanh nghiệp thường xuyên tái cấu trúc, thay đổi phương án sản xuất hoặc thay thế thiết bị cũ bằng công nghệ mới hơn. Việc chuyển nhượng máy móc và thiết bị không chỉ giúp các bên tối ưu hóa chi phí mà còn tạo cơ hội cho các doanh nghiệp khác tiếp cận công nghệ, thiết bị phù hợp với nhu cầu sản xuất của mình.

Tuy nhiên, hoạt động này vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong các vấn đề pháp lý, thuế và định giá tài sản.

II. Quy định pháp luật về chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án

1. Thế nào là chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án

Hiện nay, pháp luật không có quy định về chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án. 

Có thể hiểu: Chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án là hoạt động mua bán tài sản, theo đó chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng các máy móc, thiết bị thuộc sở hữu của một dự án từ một bên (bên chuyển nhượng) sang một bên khác (bên nhận chuyển nhượng).

2. Khi chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án có phát sinh thuế không

Khi chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án, sẽ có thể phát sinh các nghĩa vụ thuế, tùy thuộc vào tính chất của giao dịch. Dưới đây là một số loại thuế có thể phát sinh trong quá trình chuyển nhượng máy móc, thiết bị:

• Thuế giá trị gia tăng (VAT): Nếu việc chuyển nhượng máy móc, thiết bị được xem là một giao dịch bán hàng (kể cả khi tài sản đã qua sử dụng), thì sẽ phát sinh thuế VAT theo Điều 3 Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2008, được sửa đổi bổ sung năm 2013, 2014, 2016. Tuy nhiên, có thể có một số trường hợp ngoại lệ hoặc các trường hợp miễn thuế VAT như máy móc, thiết bị, phụ tùng, vật tư thuộc loại trong nước chưa sản xuất được cần nhập khẩu để sử dụng trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ;...

Hình ảnh thiết bị

• Thuế xuất khẩu, nhập khẩu: Nếu máy móc, thiết bị được chuyển nhượng qua biên giới quốc gia (ví dụ, từ Việt Nam ra nước ngoài hoặc ngược lại), có thể phát sinh thuế xuất khẩu hoặc thuế nhập khẩu. Tuy nhiên, một số máy móc, thiết bị có thể được miễn thuế theo Điều 16 Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 như: máy móc, thiết bị tạm nhập, tái xuất để thử nghiệm, nghiên cứu phát triển sản phẩm; máy móc, thiết bị, dụng cụ nghề nghiệp tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập để phục vụ công việc trong thời hạn nhất định hoặc phục vụ gia công cho thương nhân nước ngoài,...

3. Pháp luật hiện tại có giới hạn máy móc, thiết bị khi chuyển nhượng của dự án không?

Máy móc, thiết bị trong dự án phải tuân thủ các quy định về an toàn, kỹ thuật và không thuộc danh mục cấm nhập khẩu hoặc cấm sử dụng theo pháp luật Việt Nam. Theo Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg, được sửa đổi, bổ sung bởi Quyết định số 28/2022/QĐ-TTg có quy định việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. Trong đó có quy định những máy móc, thiết bị đã qua sử dụng được phép nhập khẩu khi đáp ứng các tiêu chí sau:

• Tuổi thiết bị không vượt quá 10 năm. Đối với máy móc, thiết bị thuộc một số lĩnh vực cụ thể, tuổi thiết bị được quy định chi tiết tại Phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định này.
• Được sản xuất theo tiêu chuẩn:
• Phù hợp với quy định của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về an toàn, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường;
• Trường hợp không có QCVN liên quan đến máy móc, thiết bị nhập khẩu, thì máy móc, thiết bị nhập khẩu phải được sản xuất phù hợp với chi tiêu kỹ thuật của tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) của Việt Nam hoặc tiêu chuẩn quốc gia của một trong các nước G7, Hàn Quốc về an toàn, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường.

III. Một số thắc mắc về chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án

1. Khi chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án có bắt buộc phải xin phép cơ quan có thẩm quyền không

Nếu máy móc, thiết bị là tài sản của doanh nghiệp và được chuyển nhượng trong nội bộ doanh nghiệp hoặc giữa các doanh nghiệp mà không vi phạm các quy định về sở hữu trí tuệ, bảo vệ môi trường, hay an toàn lao động, thì không cần xin phép cơ quan nhà nước.

Tuy nhiên, nếu máy móc, thiết bị của dự án được chuyển nhượng gắn liền với chuyển nhượng dự án đầu tư thì cần tiến hành thủ tục theo Luật Đầu tư 2020. Đối với dự án đầu tư mà nhà đầu tư được chấp thuận theo quy định tại Điều 29 của Luật Đầu tư và dự án đầu tư được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo Điều 41 của Luật Đầu tư 2020, nhà đầu tư phải tiến hành thủ tục điều chỉnh dự án đầu tư. 

2. Có trường hợp nào được miễn phí thuế khi chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án không

• Theo Điều 4 Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2008, được sửa đổi bổ sung năm 2013, 2014, 2016, có thể có một số trường hợp ngoại lệ hoặc các trường hợp miễn thuế VAT như máy móc, thiết bị, phụ tùng, vật tư thuộc loại trong nước chưa sản xuất được cần nhập khẩu để sử dụng trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ; máy móc, thiết bị, phụ tùng thay thế, phương tiện vận tải chuyên dùng và vật tư thuộc loại trong nước chưa sản xuất được cần nhập khẩu để tiến hành hoạt động tìm kiếm, thăm dò, phát triển mỏ dầu, khí đốt;...
• Một số máy móc, thiết bị có thể được miễn thuế theo Điều 16 Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 như: máy móc, thiết bị tạm nhập, tái xuất để thử nghiệm, nghiên cứu phát triển sản phẩm; máy móc, thiết bị, dụng cụ nghề nghiệp tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập để phục vụ công việc trong thời hạn nhất định hoặc phục vụ gia công cho thương nhân nước ngoài; Máy móc, thiết bị, linh kiện, phụ tùng tạm nhập để thay thế, sửa chữa tàu biển, tàu bay nước ngoài hoặc tạm xuất để thay thế, sửa chữa tàu biển, tàu bay Việt Nam ở nước ngoài; Máy móc, thiết bị; linh kiện, chi tiết, bộ phận rời, phụ tùng để lắp ráp đồng bộ hoặc sử dụng đồng bộ với máy móc, thiết bị; nguyên liệu, vật tư dùng để chế tạo máy móc, thiết bị hoặc để chế tạo linh kiện, chi tiết, bộ phận rời, phụ tùng của máy móc, thiết bị thuộc hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định của đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư;...

3. Hướng dẫn miễn thuế nhập khẩu khi chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án ưu đãi đầu tư

Căn cứ mục 5 khoản 14 Điều 1 Nghị định 18/2021/NĐ-CP bổ sung cho Điều 31 Nghị định 134/2016/NĐ-CP, quy định về thủ tục miễn thuế nhập khẩu đối với các trường hợp đặc thù thì:

- Người nộp thuế được miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định cho dự án theo quy định tại Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu nhưng không nhập khẩu hàng hóa mà được phép tiếp nhận hàng hóa đã được miễn thuế nhập khẩu từ tổ chức, cá nhân khác chuyển nhượng tại Việt Nam thì người nộp thuế thực hiện đăng ký tờ khai hải quan mới đối với hàng hóa nhận chuyển nhượng và được miễn thuế nhập khẩu với điều kiện giá chuyển nhượng không bao gồm thuế nhập khẩu.

- Trường hợp chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án thuộc đối tượng ưu đãi đầu tư cho tổ chức, cá nhân khác, chủ dự án thông báo các chỉ tiêu thông tin quy định tại Mẫu số 06 Phụ lục VIIa ban hành kèm theo Nghị định này thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hoặc theo Mẫu số 17 Phụ lục VII ban hành kèm theo Nghị định này cho cơ quan hải quan nơi tiếp nhận thông báo Danh mục miễn thuế trước khi chuyển nhượng dự án và không phải nộp lại số tiền thuế nhập khẩu đã được miễn đối với hàng hóa chuyển nhượng theo dự án.

- Tổ chức, cá nhân nhận chuyển nhượng dự án phải đăng ký tờ khai hải quan mới đối với hàng hóa nhận chuyển nhượng và được miễn thuế nhập khẩu nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau: Tại thời điểm chuyển nhượng, dự án đầu tư vẫn thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư: giá chuyển nhượng hàng hóa không bao gồm thuế nhập khẩu: tổ chức, cá nhân nhận chuyển nhượng là chủ đầu tư của dự án chuyển nhượng được ghi tại Giấy chứng nhận đầu tư điều chỉnh hoặc văn bản có giá trị tương đương.

Hình ảnh miễn thuế nhập 

- Cơ quan hải quan nơi tiếp nhận Danh mục miễn thuế của chủ dự án chuyển nhượng dừng sử dụng Danh mục miễn thuế trên Hệ thống hoặc thu hồi Danh mục miễn thuế bản giấy và Phiếu theo dõi trừ lùi của chủ dự án chuyển nhượng; tiếp nhận Danh mục miễn thuế đối với số lượng hàng hóa chủ dự án chuyển nhượng chưa nhập khẩu hết.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án

Trên đây là tất cả các thông tin chi tiết mà NPLaw của chúng tôi cung cấp để hỗ trợ quý khách hàng về vấn đề chuyển nhượng máy móc, thiết bị của dự án. Trường hợp Quý Khách hàng còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề nêu trên hoặc các vấn đề pháp lý khác thì hãy liên hệ ngay cho NPLaw để được đội ngũ chúng tôi trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.