Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu ngày càng hội nhập, Việt Nam đã và đang nỗ lực tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn nhằm thu hút nguồn lực từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Chính sách ưu đãi đầu tư đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế, tạo ra động lực cho các dự án đầu tư, đặc biệt là trong các ngành, lĩnh vực chiến lược. Hiện nay, pháp luật còn có chính sách ưu đãi đầu tư mở rộng đối với các dự án  đầu tư đang hoạt động bằng cách mở rộng quy mô, nâng cao công suất, đổi mới công nghệ, giảm ô nhiễm hoặc cải thiện môi trường. 

Hình ảnh dự án đầu tư mở rộng

Sau đây, NPLAW sẽ tư vấn các quy định pháp luật liên quan đến ưu đãi đầu tư mở rộng.

I. Tìm hiểu về ưu đãi đầu tư mở rộng

1. Khái niệm về ưu đãi đầu tư mở rộng

Ưu đãi đầu tư mở rộng là các chính sách, cơ chế hỗ trợ đặc biệt mà Nhà nước cung cấp cho các doanh nghiệp hoặc nhà đầu tư nhằm khuyến khích họ mở rộng quy mô hoạt động, tăng cường sản xuất, đổi mới công nghệ, hoặc phát triển các ngành nghề, lĩnh vực mà Chính phủ ưu tiên. Những ưu đãi này có thể bao gồm các hỗ trợ về thuế, tài chính, đất đai, hạ tầng hay các chính sách khác, nhằm giúp doanh nghiệp giảm bớt chi phí và rủi ro, từ đó thúc đẩy sự phát triển lâu dài và bền vững.

2. Lợi ích của ưu đãi đầu tư mở rộng đối với doanh nghiệp và nền kinh tế

Lợi ích đối với doanh nghiệp

  • Giảm chi phí đầu tư ban đầu: Các ưu đãi về thuế, đất đai, vốn vay giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí ban đầu khi triển khai dự án đầu tư, từ đó dễ dàng mở rộng sản xuất, kinh doanh mà không phải đối mặt với gánh nặng tài chính quá lớn.
  • Tăng trưởng nhanh chóng: Các doanh nghiệp hưởng ưu đãi đầu tư có cơ hội mở rộng quy mô, tăng sản lượng, cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ nhờ vào các chính sách hỗ trợ về thuế, tài chính, và cơ sở hạ tầng.
  • Khả năng thu hút thêm nguồn lực: Khi doanh nghiệp được hưởng các ưu đãi đầu tư, đặc biệt là trong các lĩnh vực ưu tiên hoặc địa bàn có chính sách hỗ trợ, họ sẽ dễ dàng thu hút các nguồn vốn từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước, góp phần gia tăng năng lực cạnh tranh và phát triển.
  • Khuyến khích đổi mới sáng tạo: Các ưu đãi về nghiên cứu và phát triển (R&D), công nghệ cao và chuyển giao công nghệ giúp doanh nghiệp đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, áp dụng các công nghệ tiên tiến vào sản xuất, cải thiện hiệu quả hoạt động và sản phẩm.

Lợi ích đối với nền kinh tế

  • Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế: Việc thu hút và hỗ trợ đầu tư mở rộng giúp tạo ra các dự án lớn, gia tăng sản lượng và nhu cầu tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ, góp phần nâng cao GDP quốc gia và thúc đẩy sự phát triển kinh tế nói chung.
  • Tạo việc làm và nâng cao chất lượng lao động: Các dự án đầu tư mở rộng không chỉ tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động mà còn góp phần nâng cao tay nghề và kỹ năng, giúp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho nền kinh tế.
  • Khuyến khích phát triển bền vững: Những chính sách ưu đãi trong các lĩnh vực ưu tiên như năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sạch giúp nền kinh tế phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và hướng tới mục tiêu phát triển lâu dài.
  • Gia tăng thu ngân sách nhà nước: Dù có các ưu đãi về thuế, nhưng nhờ vào sự tăng trưởng nhanh chóng của các doanh nghiệp, nền kinh tế sẽ gia tăng sản lượng, lợi nhuận và từ đó gia tăng thu ngân sách nhà nước qua các khoản thuế thu nhập doanh nghiệp và các loại thuế khác.
  • Nâng cao vị thế quốc gia trong hội nhập quốc tế: Các ưu đãi đầu tư mở rộng thu hút không chỉ nhà đầu tư trong nước mà còn cả các nhà đầu tư quốc tế, tạo ra môi trường kinh doanh sôi động và năng động, từ đó nâng cao sức cạnh tranh của Việt Nam trên trường quốc tế.

II. Quy định pháp luật về ưu đãi đầu tư mở rộng

1 Thế nào là ưu đãi đầu tư mở rộng?

Theo Khoản 5 Điều 3 Luật Đầu tư 2020 quy định về khái niệm dự án đầu tư mở rộng như sau: “Dự án đầu tư mở rộng là dự án đầu tư phát triển dự án đầu tư đang hoạt động bằng cách mở rộng quy mô, nâng cao công suất, đổi mới công nghệ, giảm ô nhiễm hoặc cải thiện môi trường.”

Theo Khoản 3 Điều 15 Luật Đầu tư 2020 quy định đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư trong đó có dự án đầu tư mở rộng.

Như vậy, có thể hiểu: Ưu đãi đầu tư mở rộng là ưu đãi đầu tư đặc biệt, dành cho các dự án đầu tư phát triển dự án đầu tư đang hoạt động bằng cách mở rộng quy mô, nâng cao công suất, đổi mới công nghệ, giảm ô nhiễm hoặc cải thiện môi trường. 

2. Điều kiện để hưởng ưu đãi đầu tư mở rộng

Căn cứ điểm a khoản 6 Điều 18 Thông tư 78/2014/TT-BTC được sửa đổi bởi khoản 4 Điều 10 Thông tư 96/2015/TT-BTC, doanh nghiệp có dự án đầu tư phát triển dự án đầu tư đang hoạt động như mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao công suất, đổi mới công nghệ sản xuất (gọi chung là dự án đầu tư mở rộng) thuộc lĩnh vực hoặc địa bàn ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của Nghị định số 218/2013/NĐ-CP nếu đáp ứng một trong ba tiêu chí quy định tại điểm này thì được lựa chọn hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo dự án đang hoạt động cho thời gian còn lại (bao gồm mức thuế suất, thời gian miễn giảm nếu có) hoặc được áp dụng thời gian miễn thuế, giảm thuế đối với phần thu nhập tăng thêm do đầu tư mở rộng mang lại (không được hưởng mức thuế suất ưu đãi) bằng với thời gian miễn thuế, giảm thuế áp dụng đối với dự án đầu tư mới trên cùng địa bàn hoặc lĩnh vực ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp. 

Trường hợp doanh nghiệp chọn hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo dự án đang hoạt động cho thời gian còn lại thì dự án đầu tư mở rộng đó phải thuộc lĩnh vực hoặc địa bàn ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của Nghị định số 218/2013/NĐ-CP đồng thời cũng thuộc lĩnh vực hoặc địa bàn với dự án đang hoạt động.

3. Dự án đầu tư mở rộng cần đáp ứng những tiêu chí nào để được hưởng ưu đãi?

Căn cứ điểm a khoản 6 Điều 18 Thông tư 78/2014/TT-BTC được sửa đổi bởi khoản 4 Điều 10 Thông tư 96/2015/TT-BTC, dự án đầu tư mở rộng cần đáp ứng những tiêu chí sau:

- Nguyên giá tài sản cố định tăng thêm khi dự án đầu tư hoàn thành đi vào hoạt động đạt tối thiểu từ 20 tỷ đồng đối với dự án đầu tư mở rộng thuộc lĩnh vực hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của Nghị định số 218/2013/NĐ-CP hoặc từ 10 tỷ đồng đối với các dự án đầu tư mở rộng thực hiện tại các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn theo quy định của Nghị định số 218/2013/NĐ-CP.

- Tỷ trọng nguyên giá tài sản cố định tăng thêm đạt tối thiểu từ 20% so với tổng nguyên giá tài sản cố định trước khi đầu tư.

- Công suất thiết kế khi đầu tư mở rộng tăng thêm tối thiểu từ 20% so với công suất thiết kế theo luận chứng kinh tế kỹ thuật trước khi đầu tư ban đầu.

III. Một số thắc mắc về ưu đãi đầu tư mở rộng

1. Đầu tư mở rộng kinh doanh năng lượng mặt trời có thuộc trường hợp được hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định  pháp luật không?

Đầu tư mở rộng kinh doanh năng lượng mặt trời được hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định pháp luật nếu đáp ứng các điều kiện tại điểm a khoản 6 Điều 18 Thông tư 78/2014/TT-BTC được sửa đổi bởi khoản 4 Điều 10 Thông tư 96/2015/TT-BTC. 

2. Mẫu phụ lục thuế thu nhập doanh nghiệp được ưu đãi đối với cơ sở kinh doanh đầu tư mở rộng là mẫu nào?

Mẫu phụ lục thuế thu nhập doanh nghiệp được ưu đãi đối với cơ sở kinh doanh đầu tư mở rộng là Mẫu 03-3B/TNDN Thông tư 80/2021/TT-BTC. 

3. Những lưu ý quan trọng khi nhận ưu đãi đầu tư mở rộng hiện nay?

  • Trường hợp doanh nghiệp chọn hưởng ưu đãi theo diện đầu tư mở rộng thì phần thu nhập tăng thêm do đầu tư mở rộng được hạch toán riêng. Trường hợp doanh nghiệp không hạch toán riêng được phần thu nhập tăng thêm do đầu tư mở rộng mang lại thì thu nhập từ hoạt động đầu tư mở rộng xác định theo tỷ lệ giữa nguyên giá tài sản cố định đầu tư mới đưa vào sử dụng cho sản xuất, kinh doanh trên tổng nguyên giá tài sản cố định của doanh nghiệp.
  • Thời gian miễn thuế, giảm thuế quy định tại khoản này được tính từ năm dự án đầu tư mở rộng hoàn thành đưa vào sản xuất, kinh doanh có thu nhập; trường hợp không có thu nhập chịu thuế trong ba năm đầu, kể từ năm đầu tiên có doanh thu từ dự án đầu tư mở rộng thì thời gian miễn thuế, giảm thuế được tính từ năm thứ tư dự án đầu tư phát sinh doanh thu.
  • Trường hợp doanh nghiệp đang hoạt động có đầu tư nâng cấp, thay thế, đổi mới công nghệ của dự án đang hoạt động thuộc lĩnh vực hoặc địa bàn ưu đãi thuế theo quy định của Nghị định số 218/2013/NĐ-CP mà không đáp ứng một trong ba tiêu chí quy định tại điểm này thì ưu đãi thuế thực hiện theo dự án đang hoạt động cho thời gian còn lại (nếu có).
  • Doanh nghiệp có dự án đầu tư đang được hưởng ưu đãi thuế mà giai đoạn năm 2009-2013 có đầu tư bổ sung máy móc, thiết bị thường xuyên trong quá trình sản xuất, kinh doanh không thuộc dự án đầu tư mở rộng nêu trên thì phần thu nhập tăng thêm do việc đầu tư bổ sung máy móc, thiết bị thường xuyên này cũng được hưởng ưu đãi thuế theo mức mà dự án đang áp dụng cho thời gian còn lại tính từ kỳ tính thuế năm 2014.
  • Ưu đãi thuế quy định tại khoản này không áp dụng đối với các trường hợp đầu tư mở rộng do chia, tách, sáp nhập, chuyển đổi sở hữu (bao gồm cả trường hợp thực hiện dự án đầu tư nhưng vẫn kế thừa tài sản, địa điểm kinh doanh, ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp cũ để tiếp tục hoạt động sản xuất kinh doanh), mua lại doanh nghiệp hoặc mua lại dự án đầu tư đang hoạt động.
  • Doanh nghiệp có dự án đầu tư từ việc chuyển đổi sở hữu, chia, tách, sáp nhập, hợp nhất được kế thừa các ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp hoặc dự án đầu tư trước khi chuyển đổi, chia, tách, sáp nhập, hợp nhất trong thời gian còn lại nếu tiếp tục đáp ứng các điều kiện ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.

4. Nếu doanh nghiệp đầu tư mở rộng nhưng chưa đăng ký ưu đãi ngay từ đầu thì có thể bổ sung hồ sơ để hưởng ưu đãi không?

Nếu doanh nghiệp đầu tư mở rộng nhưng chưa đăng ký ưu đãi ngay từ đầu, vẫn có thể bổ sung hồ sơ để hưởng ưu đãi đầu tư, nhưng phải tuân thủ một số điều kiện và thủ tục nhất định theo quy định của pháp luật.

Hình ảnh dự án đầu tư

5. Trường hợp doanh nghiệp thay đổi công suất hoặc quy mô trong quá trình đầu tư mở rộng có ảnh hưởng đến việc hưởng ưu đãi không?

Trong trường hợp doanh nghiệp thay đổi công suất hoặc quy mô trong quá trình đầu tư mở rộng, việc này có thể ảnh hưởng đến việc hưởng ưu đãi đầu tư.

Nếu việc thay đổi này dẫn đến không đáp ứng điều kiện hưởng ưu đãi đầu tư thì doanh nghiệp sẽ không được hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến ưu đãi đầu tư mở rộng

Trên đây là tất cả các thông tin chi tiết mà NPLaw của chúng tôi cung cấp để hỗ trợ quý khách hàng liên quan đến ưu đãi đầu tư mở rộng. Trường hợp Quý Khách hàng còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề nêu trên hoặc các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ ngay cho NPLaw để được đội ngũ chúng tôi trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.