Giá dự thầu là một trong các yếu tố cốt lõi và quan trọng trong quá trình đấu thầu. Bằng bài viết này, NPLaw xin gửi đến Quý Khách hàng những thông tin pháp lý cần thiết về giá dự thầu.
I. Tầm quan trọng của giá dự thầu
Giá dự thầu là một yếu tố cốt lõi trong các quá trình đấu thầu, quyết định trực tiếp đến việc lựa chọn nhà thầu trúng thầu. Giá dự thầu không chỉ phản ánh năng lực cạnh tranh của nhà thầu mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hiệu quả và chất lượng của dự án. Một số vai trò quan trọng của giá dự thầu như sau:
- Tiêu chí lựa chọn: Trong hầu hết các trường hợp, giá dự thầu là một trong những tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá và lựa chọn nhà thầu. Một giá dự thầu hợp lý, cạnh tranh sẽ giúp nhà thầu có lợi thế lớn trong việc giành được hợp đồng.
- Hiệu quả kinh tế: Giá dự thầu thấp giúp chủ đầu tư tiết kiệm chi phí, tối ưu hóa nguồn lực và tăng hiệu quả đầu tư.
- Cạnh tranh lành mạnh: Giá dự thầu khuyến khích các nhà thầu cạnh tranh lành mạnh, tìm kiếm các giải pháp tối ưu để giảm giá thành sản phẩm, dịch vụ.
- Bảo đảm tính minh bạch: Quá trình đấu thầu dựa trên giá dự thầu giúp đảm bảo tính minh bạch, công bằng và loại bỏ tình trạng tiêu cực trong quá trình lựa chọn nhà thầu.
II. Quy định pháp luật về giá dự thầu
1. Giá dự thầu là gì
Căn cứ tại khoản 12 Điều 4 Luật Đấu thầu 2023 như sau:
12. Giá dự thầu là giá do nhà thầu chào trong đơn dự thầu, bao gồm toàn bộ các chi phí để thực hiện gói thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.
Như vậy, giá dự thầu là giá do nhà thầu chào trong đơn dự thầu, bao gồm toàn bộ các chi phí để thực hiện gói thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.
2. Ai được quyền định giá dự thầu?
Căn cứ tại Điều 36 Nghị định 10/2021/NĐ-CP có quy định về quyền và trách nhiệm của người quyết định đầu tư như sau:
“…2. Quyết định giá gói thầu trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu, loại hợp đồng, hình thức hợp đồng”.
Như vậy, người quyết định đầu tư có quyền và trách nhiệm quyết định giá gói thầu xây dựng.
3. Trong phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ, nhà thầu phải nộp hồ sơ dự thầu bao gồm giá dự thầu vào giai đoạn nào?
Căn cứ Điều 32 Luật Đấu thầu 2023 quy định về phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ như sau:
“2. Trong giai đoạn một, nhà thầu nộp hồ sơ đề xuất về kỹ thuật không bao gồm giá dự thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu …
3. Trong giai đoạn hai, quy trình lựa chọn nhà thầu được thực hiện như sau:
…
c) Nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu giai đoạn hai, trong đó có giá dự thầu và bảo đảm dự thầu trên cơ sở nội dung điều chỉnh đề xuất về kỹ thuật giai đoạn một theo quy định tại điểm a khoản này. Việc mở thầu được tiến hành một lần đối với toàn bộ hồ sơ dự thầu”.
Theo quy định trên thì việc lựa chọn nhà thầu theo phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ, nhà thầu phải nộp hồ sơ dự thầu bao gồm giá dự thầu vào giai đoạn hai.
III. Giải đáp một số câu hỏi về giá dự thầu
1. Có thể điều chỉnh giá dự thầu được không? Điều chỉnh tại giai đoạn nào?
Căn cứ tại khoản 2 Điều 19 Nghị định 10/2021/NĐ-CP có quy định như sau:
“2. Giá gói thầu được cập nhật trước ngày mở thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu nếu cần thiết”.
Như vậy, giá dự thầu vẫn có thể điều chỉnh và phải được cập nhật trước ngày mở thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu nếu cần thiết.
2. Đồng tiền dự thầu và đồng tiền thanh toán được quy định như thế nào?
Căn cứ theo hướng dẫn tại Chương I Phần 1 Mẫu số 01 ban hành kèm Thông tư 15/2022/TT-BKHĐT hướng dẫn về đồng tiền dự thầu và đồng tiền thanh toán trong hồ sơ mời thầu xây lắp áp dụng phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ như sau:
“Đồng tiền dự thầu và đồng tiền thanh toán phải giống nhau và theo quy định tại BDL. Một hạng mục công việc cụ thể thì được chào bằng một loại đồng tiền”.
Như vậy, đồng tiền dự thầu và đồng tiền thanh toán phải giống nhau.
3. Giá dự thầu có được tiết lộ ra ngoài không? Người tiết lộ giá dự thầu ra ngoài sẽ bị xử lý như thế nào?
Việc tiết lộ giá dự thầu ra ngoài là một hành vi vi phạm pháp luật và có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Bởi lẽ việc giữ bí mật giá dự thầu giúp đảm bảo rằng tất cả các nhà thầu có cơ hội cạnh tranh công bằng, không bị ảnh hưởng bởi thông tin của đối thủ. Việc tiết lộ giá dự thầu có thể tạo điều kiện cho các nhà thầu thông đồng, ép giá, hoặc đưa ra những thông tin sai lệch để giành lợi thế.
Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm và quy định cụ thể của từng quốc gia, người tiết lộ giá dự thầu có thể phải đối mặt với các hình thức xử lý sau:
- Hình sự:
- Tội tiết lộ bí mật nhà nước: Nếu thông tin dự thầu liên quan đến bí mật nhà nước, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước.
- Tội vi phạm quy định về đấu thầu: Một số quốc gia có quy định cụ thể về tội vi phạm quy định về đấu thầu, bao gồm cả hành vi tiết lộ giá dự thầu.
- Hình chính:
- Phạt tiền: Người vi phạm có thể bị phạt một khoản tiền tương ứng với mức độ vi phạm.
- Hình thức kỷ luật: Nếu người vi phạm là cán bộ, công chức, người lao động trong các cơ quan, tổ chức nhà nước, họ có thể bị xử lý kỷ luật.
- Trách nhiệm dân sự: Người vi phạm có thể phải bồi thường thiệt hại cho các bên liên quan, chẳng hạn như chủ đầu tư, các nhà thầu khác.
4. Giá dự thầu thấp khác thường thì xử lý ra sao?
Căn cứ khoản 11 Điều 131 Nghị định 24/2024/NĐ-CP hướng dẫn chủ đầu tư xử lý một số trường hợp liên quan đến giá dự thầu như sau:
“a) Yêu cầu nhà thầu giải thích, làm rõ về tính khả thi của giá dự thầu khác thường đó và các chi phí cấu thành giá dự thầu. Nhà thầu phải chứng minh sự phù hợp giữa giá dự thầu với phạm vi công việc, giải pháp thực hiện do nhà thầu đề xuất, tiến độ thực hiện và các yêu cầu khác của hồ sơ mời thầu. Nếu sự giải thích của nhà thầu không đủ rõ, không có tính thuyết phục thì không chấp nhận giá dự thầu đó, đồng thời coi các hạng mục có giá chào thấp khác thường dẫn đến giá dự thầu thấp khác thường như là sai lệch thiếu và tiến hành hiệu chỉnh sai lệch đối với các hạng mục này theo quy định tại khoản 2 Điều 29 của Nghị định này. Việc hiệu chỉnh sai lệch chỉ nhằm mục đích so sánh, xếp hạng nhà thầu. Trường hợp sau hiệu chỉnh sai lệch nhà thầu vẫn xếp thứ nhất thì giá đề nghị trúng thầu không bao gồm giá trị hiệu chỉnh sai lệch quy định tại điểm này;
b) Trường hợp để đề phòng rủi ro, chủ đầu tư có thể quy định giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng lớn hơn 10% nhưng không quá 30% giá hợp đồng và phải được người có thẩm quyền chấp thuận bằng văn bản”.
Như vậy, khi giá dự thầu thấp khác thường thì chủ đầu tư có thể xử lý như sau:
- Yêu cầu nhà thầu giải thích, làm rõ về tính khả thi của giá dự thầu khác thường đó và các chi phí cấu thành giá dự thầu;
- Quy định giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng lớn hơn 10% nhưng không quá 30% giá hợp đồng và phải được người có thẩm quyền chấp thuận bằng văn bản.
5. Giá dự thầu vượt giá gói thầu đã duyệt sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá thì xử lý thế nào?
Căn cứ tại khoản 8 Điều 131 Nghị định 24/2024/NĐ-CP hướng dẫn chủ đầu tư xử lý trường hợp giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) của tất cả các nhà thầu đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật và thuộc danh sách xếp hạng đều vượt giá gói thầu đã duyệt theo một hoặc kết hợp lần lượt các cách theo quy định.
Theo đó, khi giá dự thầu vượt giá gói thầu đã duyệt sau khi sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) của tất cả các nhà thầu đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật và thuộc danh sách xếp hạng thì chủ đầu tư có thể giải quyết như sau:
- Cho phép các nhà thầu này được chào lại giá dự thầu nếu giá gói thầu đã bao gồm đầy đủ các yếu tố cấu thành chi phí thực hiện gói thầu;
- Cho phép đồng thời với việc các nhà thầu chào lại giá dự thầu, xem xét lại giá gói thầu, nội dung hồ sơ mời thầu đã duyệt, nếu cần thiết;
- Mời các nhà thầu này tham gia chào giá trực tuyến theo quy trình rút gọn;
- Cho phép mời nhà thầu xếp hạng thứ nhất vào đàm phán về giá nhưng phải bảo đảm giá sau đàm phán không được vượt giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) thấp nhất.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về giá dự thầu
Hiểu được nhu cầu tìm hiểu quy định liên quan đến giá dự thầu của Quý Khách hàng, Công ty Luật TNHH Ngọc Phú sẽ hỗ trợ, tư vấn cho Quý Khách hàng các vấn đề về giá dự thầu. Quý độc giả có thể liên hệ ngay tới NPLaw để được các luật sư dày dặn kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn, thủ tục pháp lý của NPLaw tư vấn tận tình và nhanh chóng với thông tin liên hệ dưới đây:
